Karamanî'nin Keşşaf haşiyesinin tahkik ve incelemesi (Fatiha suresi)

Ahmed b. Mahmud el-Karamani, Hanefi mezhebi alimlerindendir. Hicri VIII. yy civarında Osmanlı Sultanı Sultan III. Murad dönemide bugünkü Karaman ilinde yaşamıştır. İtikatta Mutezili, fıkıhta Hanefi mezhebi ulemasından olan Zemâhşeri'ninel-Keşşâf adlı meşhur tefsirineel-Karamânî haşiye yazıp Haşiyetü'l-Karamânî ale'l-Keşşâf ismini vermiştir.Sözünü ettiğimiz bu haşiyenin günümüze kadar elyazması halinde olması ve Hanefi mezhebinin önemli eserlerinde birinin haşiyesi olması bu eserin edisyon kritiğinin yapılıp değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Bu ihtiyacı bir ölçüde gidermek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Çalışmamız bir giriş ve 4 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın planı, amacı, yöntemi ile edisyon kritikte takip edilen yöntem ele alınmıştır. Birinci bölümde müellifin hayatı ve Haşiyesi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde metin ve haşiyenin tarihi seyri ve öneminden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde ise Zemahşeri'nin tefsirinin Osmanlıdaki yeri ve Karamani'nin haşiyesinin ilmi değeri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise tahkikli metin ile beraber çalışma, sonuç ve bibliyografya ile sona ermektedir.

Ahmed bin Mahmud al-Qaramani, known for his works in the fields of Islamic commentaries, Qur'an exegesis, and Arabic grammar, is a great Muslim scholar who lived in the 9th/15th and 10th/16th centuries. He is considered one of the great scholars in the field of Quranicexegeticalschool. This commentary was composed by drawing on the Qur'anic commentaries that had been produced until then and served as one of the main commentaries on al-Zamakhshari's famous al-Kashshaf which was very important and recommended during the Ottoman State. This present study is meant to meet this need to some extent. This study consists of an introduction and four chapters. In the introduction, I have described the plan, objective and method of the study, depicting the methodology to be followed in the critical edition. In Chapter One, I have provided biographical information on the author and an introduction to his commentary. In Chapter Two there is a historical background about texts, explanations, and commentaries. I have dedicated Chapter Three tothe status of al-Zamakhshari's interpretation during the period of the Ottoman Empire, the resources of al-Qaramani's commentary, and its scientific value.ChapterFour is the text examinational chapter. The study ends with a conclusion and a bibliography.