Yeni sağ anlayışı çerçevesinde bir değerlendirme: Türkiye'de zorunlu genel sağlık sigortası uygulaması

Geçmişten günümüze yaşanan krizler hâkim iktisadi ve siyasi düşünceleri değişmesine sebep olmuştur. Özgürlük ve serbest piyasa anlayışına dayalı liberal anlayış, 1929 krizi ile yerini ekonomik ve sosyal hayata devletin müdahalesini öngören Keynesçi anlayışa bırakmış; fakat 1970’li yıllarda patlak veren arz krizi bu düşünceye eleştirileri gündeme getirmiştir. Söz konusu eleştiriler doğrultusunda özelleştirme yoluyla devletin küçültülmesini esas alan düşünce akımı, gelişmekte olan Dünya ülkelerini etkilemiş, bu ülkeler ekonomi ve sosyal politikalarını bu düşünce doğrultusunda yeniden reforme etmeye başlamıştır. 1980’lerden itibaren ülkemizde de bu anlayış etkisini göstermiş, bu etki ile beraber sosyal güvenlik ve sağlık sistemine yönelik reform çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile söz konusu reform çalışmalar nihai hale gelmiş, son olarak reformun en önemli ayağı olan zorunlu genel sağlık sigortası uygulaması 2012 yılından itibaren uygulamaya alınmıştır. Bu çalışma, ile ülkemizde halihazırda uygulanan zorunlu genel sağlık sigortası uygulamasını tarihsel ve ideolojik arka planını orta koyarak; aynı zamanda ülke karşılaştırması da yaparak yeni sağ anlayışı çerçevesinde değerlendirmek ve öneriler sunmak amaçlanmıştır.

Crises throughout history have significantly shaped the dominant economic and political ideologies worldwide. The liberal paradigm, grounded in individual freedom and free-market principles, gave way to Keynesian economics following the Great Depression of 1929, ushering in an era of increased state intervention in economic and social affairs. However, the supply-side crises of the 1970s prompted a wave of criticism, paving the way for a neoliberal approach that advocated for the minimization of the state through privatisation and market liberalisation. This shift notably influenced developing countries, including Turkey, which began reforming its economic and social policies in alignment with this new paradigm. Since the 1980s, Türkiye has progressively implemented reforms in its social security and healthcare systems, culminating in the enactment of Law No. 5510 on Social Insurance and General Health Insurance in 2006. The introduction of compulsory general health insurance in 2012 marked a significant milestone in these reforms. This study aims to evaluate the currently implemented compulsory general health insurance system in Turkey by revealing its historical and ideological background within the framework of the New Right approach, while also conducting a comparative analysis with other countries and offering relevant policy recommendations.