Entelektüel sermaye ve sürdürülebilirliğin bankaların finansal performansı üzerindeki etkileri: Türk bankacılık sektöründe bir araştırma

Günümüz ekonomisinde değer yaratma süreçleri bilgi yoğun olmuştur. Bilgi temelli ekonomilerde firmaların hızlı büyümesi, görünür varlıklarının dışında görünmeyen bir kaynağın firma bünyesine katılması kıt kaynaklı firmaların finansal sürdürülebilirliğine ve rekabet gücüne ivme kazandırmıştır. Bu durum entelektüel sermayenin önemine dikkat çekmiştir. Finans sektörü bilgi yoğun bir sektör hale gelmiştir. Bankaların benzerlikleri çalışan bilgisi, müşteri ilişkileri ve bilginin kurum içinde yönetilmesi ile farklılık kazanmıştır. Bu görünmeyen kaynak, bankacılık sektöründe faaliyet halinde olan firmaların, rekabet avantajını ve değerini arttırmıştır. Sürdürülebilirlik kavramı bilgi birikimine dayalı kurumsallaşmanın doğal bir sonucudur. Kurumsal sürdürülebilirlik firmaların varlığını devamlı kılmak için, ekonomik, çevresel ve sosyal faktörlerin işletmelerin faaliyetlerinde yer alması, risklerin yönetilmesinde bilgi birikimlerinin arttırılmasıdır. Dünyada çeşitli ülkelerde, kurumsal sürdürülebilirlik performansları üst düzeyde olduğu düşünülen işletmelerin bulunduğu borsa endeksleri oluşturulmakta ve izlenmektedir. Türkiye'de de BIST içinde BIST Sürdürülebilirlik Endeksi oluşturmuştur. Bu çalışmanın amacı, entelektüel sermaye ve sürdürülebilirliğin bankaların finansal performansları üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Türkiye'de faaliyet halinde olan 17 mevduat bankasının 2014 - 2017 döneminde BIST Sürdürebilirlik Endeksi ile Entelektüel Sermaye Performansı ve Performans Bileşenleri ile Finansal Performans Göstergeleri arasındaki ilişkiler panel veri analizi ile incelenmiştir. BIST sürdürülebilirlik endeksinde işlem gören ve işlem görmeyen mevduat bankalarının finansal performansları entelektüel sermaye etkinliği açısından karşılaştırılmış, bankaların entelektüel sermaye düzeyleri Entelektüel Katma Değer Katsayısı yöntemi ile belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak, bankaların performansları arasındaki farklılık entelektüel sermayeyi yönetme ve faydalanma becerilerinden özellikle insan kaynağını etkin kullanmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca BIST sürdürülebilirlik endeksi içinde işlem gören mevduat bankalarının karlılık gelişimleri ile işlem görmeyen bankalar arasında büyük farlılıklar tespit edilememiştir. XUSRD endeksinin odaklandığı kriterlere toplumun bilinçlenmesinin nihayetinde bu farkındalığın mali yapılara yansımasını sağlayacağı sonuçlarına ulaşılmıştır.

In today's economy, the processes of value creation have been knowledge intensive. Rapid growth of firms in knowledge-based economies, the inclusion of an unseen resource outside of its visible assets has given impetus to the financial sustainability and competitiveness of scarce-based firms. This situation called the importance of intellectual capital attention. The financial sector has become a knowledge intensive sector. The similarities of banks have differed with employee knowledge, customer relations and management of information within the organization. This unseen resource has increased the competitive advantage and value of the companies operating in the banking sector. The concept of sustainability is a natural result of institutionalization based on knowledge. Corporate sustainability is the involvement of economic, environmental and social factors in the activities of businesses and the increase of knowledge in managing risks in order to sustain the existence of firms. In various countries around the world, stock market indexes are created and monitored, with enterprises whose corporate sustainability performance is considered to be high. In Turkey, BIST (Istanbul Stock Exchange) has created a Bist Sustainability Index in itself. In this study, the relations between Bist Sustainability Index and intellectual capital performance and performance components and Financial Performance Indicators of 17 deposit banks operating in Turkey in the period 2014 - 2017 were examined by panel data analysis. Financial performance of deposit banks traded and not traded in BIST sustainability index, the intellectual capital levels of the banks were tried to be determined by the Intellectual Value Added Coefficient method. As a result, the difference in the performance of the banks is due to their ability to manage and benefit from intellectual capital, particularly their effective use of human resources. In addition, the large differences between the profitability of the deposit banks traded within the BIST sustainability index and the non-traded banks could not be detected. As a result of the awareness of the society on the criteria that the XUSRD index focuses on, it is concluded that this awareness will reflect on the financial structures.