Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı Harekatları nezdinde devletin paramiliter ve militer operasyonlarından doğan sorumluluğu

Türkiye'nin yaptığı iki önemli harekat olan Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı'nın hukuki nitelendirmesinin yapılması son derece önemlidir. Çünkü, yapılan hukuki nitelendirme, Türkiye'nin uluslararası sorumluluğunun değerlendirilmesine zemin teşkil etmektedir. Bu çalışmada öncelikle Suriye'nin tarihi ve toplumsal yapısına kısaca yer verilerek iç savaşa giden süreç ele alınmıştır. Daha sonra bu süreç içerisinde Türkiye'nin harekatları yapmadaki motivasyonundan bahsedilmiştir. Yapılan harekatların kuvvet kullanma bağlamında hukuki nitelendirmesinin yapılmıştır. Kuvvet kullanmaya ilişkin iki tür kural olan Jus in Bello ve Jus ad Bellum incelenmiştir. İncelemenin ardından uluslararası sorumluluk hukukuna ilişkin değerlendirmelere geçilmiştir. Uluslararası sorumluluk kavramı ele alınmış, devamında çalışmanın konusu gereği devletlerin uluslararası sorumluluğu irdelenmiştir. Devletin uluslararası sorumluluğunun koşulları olan; uluslararası bir yükümlülüğün ihlali, ihlalin devlete isnadı, hukuka uygunluk sebeplerinin bulunmaması, kusur ve zarar ele alınmıştır. Devletlerin sorumluluğu bağlamında özellikle de facto devlet organlarının sorumluluğu üzerinde durulmuştur. Bunun sebebi, Türkiye'nin harekatları beraber yürüttüğü Özgür Suriye Ordusu'ndan dolayı sorumluluğunun doğup doğmayacağını değerlendirmektir. Çalışmanın sonucunda, Türkiye'nin harekatlarının kuvvet kullanma niteliğinde olduğuna, ÖSO'nun de facto devlet organı niteliğine sahip bulunduğuna ulaşılmıştır. Ayrıca sorumluluk hukuku çerçevesinde hukuka uygunluk sebeplerinden rızaya dayalı davetle müdahale ve meşru müdafaa kapsamında yer alabileceği sonucuna varılmıştır.

Making the legal characterization of the Euphrates Shield and Olive Branch Operation is extremely important. Because, to the legal qualification, provides the basis of the evaluation of Turkey's international obligations. In this study, firstly the historical and social structure of Syria is briefly mentioned and the process leading to civil war is discussed. Then mentioned the motivation to do the operations in Turkey in this process. The legal characterization of the operations was made in the context of use of force. Jus in Bello and Jus ad Bellum, two types of rules for the use of force, were examined. Following the review, assessments on international responsibility law were initiated. The concept of international responsibility was discussed and the international responsibility of the states was examined in accordance with the subject of the study. The conditions of international responsibility of the State; the violation of an international obligation, the allegation of the violation to the state, the lack of legal reasons, flaw and damage. In the context of the responsibility of states, particular emphasis has been placed on the responsibility of de facto state organ. The reason for this, Turkey would be born was to evaluate the operations of the responsibility for the conduct with which the Free Syrian Army. As a result of this study, that the use of force by Turkey's offensive in nature, FSA has been reached that there has de facto state organ qualifications. In addition, it was concluded that it can be included in the scope of intervention and legitimate defense with consent based invitation for reasons of compliance with the law within the scope of responsibility law.