Sömürge döneminde Bangladeşli bir âlim Mevlana Ekrem Han ve tefsiri

Allah Teâlâ, son Peygamber Hz. Muhammed'in (s.a.v.) ümmetine bir rehber ve anayasa olarak Kur'an-ı göndermiştir. Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) başta olmak üzere sahabesi ve tâbiîn insanlara Kur'an'ı anlatmaya çalışmışlardır. Daha sonra çağlar boyunca âlimler tarafından Kur'an-ı Kerim'in doğru anlaşılması için tefsirler ve şerhler yazılmıştır. Bu âlimlerden biri de sömürge döneminde yaşayan, Bangladeş'in meşhur politikacı ve gazetecisi olan Mevlana Ekrem Han'dır. O, toplum, din ve diğer konularda farklı eserler yazmış. Bu eserler arasında önemli bir eser de onun tefsiridir. Tezimiz Muhammed Ekrem Han'ın hayatı, kitapları ve tefsiri üzerine hazırlanmıştır. Tezimiz bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte çalışmanın konusu, amacı, önemi, sınırları, yöntemi ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde Bangladeş ve Hint alt kıtasında İngiliz sömürgesi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Muhammed Ekrem Han'ın hayatı ve kitapları anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise Muhammed Ekrem Han'ın tefsir yazmasının nedeni, tefsirde kullandığı metot, tefsirin özellikleri, tefsirde kullandığı kaynaklar, Muhammed Ekrem Han'a göre Kur'ân ilimleri ve onun bazı önemli konulara bakışı incelenmiştir. Tezimiz sonuç ve kaynakça ile tamamlanmaktadır.

Allah Ta'ala sent the Qur'an as a guide and constitution to the Ummah of the last Prophet Muhammad (s.a.v.). From our Prophet Muhammad (s.a.v.) to his followers (sahabe) and the followers of sahabe (tâbiîn), they have tried to make people understand the Qur'an. After that, throughout the ages tafsirs and commentaries have been written by scholars for the correct understanding of the Qur'an. One of these scholars is the famous Bangladeshi politician and journalist Maulana Akram Khan who lived during the colonial period. He has written various books on society, religion and other topics. An important book among these books is his tafsir. Our thesis is prepared on the biography of Maulana Akram Khan, his books and tafsir. Our thesis consists of an introduction and three chapters. The subject, purpose, importance, method and resources of the study are presented in the introduction. The first chapter includes the introduction to Bangladesh and the British colony in the Indian subcontinent. The second chapter is about Maulana Akram Khan's biography, books and views. Maulana Akram Khan's reasons for writing tafsir, the methods used in tafsir, the specialty of tafsir, the resources used in tafsir, the Qur'an sciences according to Maulana Akram Khan and his view on some important issues are explained in the third chapter. Our thesis is completed with conclusion and bibliography.