İbnul Hacib ve Eseri Emalil Mufaşşalın Nahiv İlmindeki Yeri

Özet Bu çalışmada Kur'an-ı Kerîm'de cümle tipleri incelenmektedir. Araştırmada dilbilimsel bir yöntem izlenmektedir. Konunun önemi, konuyla ilgili temel kavramlar ve çalışmada izlenen yöntemle ilgili bilgiler giriş kısmında verilmiştir. Birinci bölümde Arap nahvinde ihbârî olarak adlandırılan cümleler incelenmiştir. Temel isim cümlesi, inne ve kâne grubundan birisiyle başlayan cümleler, mâzî ve muzârî cümleleri ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Ayrıca cümle ile ilgili Arap dilinde yer alan diğer konular da ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. Yine anlama destek sağlayan cümleler de ihbârî cümleler arasında araştırılmıştır. İkinci bölümde inşâî olarak adlandırılan cümleler incelenmiştir. Bu konuda talebî inşâî cümleler başlığı altında soru, iğrâ-tahzîr, ard-tahdîd, nida ve nehy cümleleri araştırılmıştır. Talebî olmayan inşâî cümleler başlığı altında ise taaccub, medh-zem, kasem ve temennî ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise şart-cevap cümleleri araştırılmıştır. Sonuç başlığı altında ise araştırmada ulaşılan tespitler özetlenmiştir. Yaklaşık olarak kırk bine yakın cümlenin varlığı tespit edilen Kur'ân'da, dilin tüm inceliklerinin yerli yerince kullanıldığı ve tespit edilen binden fazla cümle tipiyle Kur'ân dilinin zenginliği ortaya çıkarılmıştır.

Abstract I n this study, kinds of clauses in Qur'an are studied. The study has used linguistic method. The introduction has included importance of subject, main words and the method of the study. In the first chapter of the study, information clauses (al-cumal al-ikhbariyya) which include simple nominal clauses and nominal clauses which begin with "inne" and "kane" and verbal clauses have been studied. In addition to these subjects, some other sentac topics have been reviewed. In the second chapter, non-information clauses have been researched. These have been reviewed in two main groups. First of them is called as " inshai talabi" which includes questions, commands, incitements-cautions, offer-exhorts, vocatives and proscriptions. The second one is called as "al-cumal al-inshaiyya gayr al-talabiyya". Some of them are exclamations, wish clauses, praises-dispraises, and oaths. I n the third chapter, conditional clauses have been studied. In the conclusion, the results have been pointed out. We have found that Qur'an has approximately 40.000 clauses and uses all characteristics of Arabic language appropriately.