İspanya'da lise tarih ders kitaplarında müslümanlar ve eğitime yansımaları

Bu çalışma ile İspanya'da okutulan bachillerato (lise) tarih ders kitaplarında İslam ve Müslüman figürünün durum tespiti ve tanımları ortaya çıkarıldı. Çalışma kapsamında; Historia de España, Historia del Mundo Contempóraneo, Historia de La Filosofía ve Historia del Arte ders kitapları incelenmiştir. Bu ders kitaplarının İspanya lise müfredatında ki durumları ve ünite yapıları genel hatlarıyla açıklanmıştır. Kitap incelemelerinde her kitap için ayrı bir kronoloji kullanılarak değerlendirmeler yapılıp, Endülüs İspanya'sı ile başlanılan değerlendirmeye Osmanlı-İspanya ilişkileri, günümüz İspanya'sı, Türkiye ve diğer İslam ülkeleri ile devam edildi. Endülüs İslam düşünürleri hakkında bilgiler, İslam sanatı ve Yakın Çağ İslam ülkelerine ait ifadeler incelenen kitaplarda bulunup, değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, İspanya tarih ders kitaplarında, Endülüs dönemine ve tarihine yüzeysel şekilde değinildiği, Endülüslü İslam bilginlerine yeterince yer verilmediği, Osmanlı tarihi ile ilgili bazı kısımlarda tarihsel zaman hataları olduğu ortaya çıktı. İspanya tarih ders kitaplarının Avrupalılık üzerine yoğunlaştığı, felsefe, sanat tarihi ve Yakın Çağ Dünya tarihini anlatan ders kitaplarında yoğun bir Avrupa tarihi işlendiği görülmektedir. Bu durum İspanya'nın geçmişinde kalan Avrupa'daki farklı İspanya özelinden sıyrılıp, İspanyol aydınların vurguladığı gibi Avrupalılık fikriyle entegre olmaya çalıştıklarının bir göstergesi olmaktadır. İslam ve Müslüman ifadelerinde kelimelerden kaynaklı olumsuz ifadelere denk gelmekle birlikte, günümüz dünyasını anlatan kısımlarda İslam- terör ifadeleri sık sık bir arada kullanılmaktadır. Batı dünyasında 11 Eylül saldırıları sonrası artan İslam- terör ifadelerinin, İspanyol tarih ders kitaplarına olan etkisi görülmektedir. Tarih eğitimi açısından ötekileştirici ve suçlayıcı ifadeler, İslamofobik etkileri arttıracak ve ayrımcılığın eğitim aracılığıyla yayılmasının önünü açacaktır.

The subject of the research is examination of conjuncture of the Muslim figure and examination of expressions about the Islam in the high school history book (bachillerato) of Spain's high school curriculum. The books of Historia de España, Historia del Mundo Contempóraneo, Historia de La Filosofía and Historia del Arteders were analyzed within the extent of the research. The status and unit structures of these textbooks in the High School curriculum are mentioned in general terms. Book reviews were evaluated using a separate chronology for each book. We started to evaluated with the Andalusian Spain and continued with the Ottoman-Spain relations, contemporary Spain, Turkey and other Islamic countries. In addition, Spanish-Muslim relationship, information about Andalusian Islamic thinkers, the views about Islamic Art and the Islamic countries of the contemporary ages were found and evaluated in examined books. While all these evaluations were carried out, Spanish history understanding and Spanish and Andalusian History were added to the study and the subject was aimed to be more understandable. At the end of research It turned out that It reffered to the period and history of Andulus very superficially, that insufficient information is given about the scholars of Andalusian Islam and that there are historical time errors in some parts of Ottoman history in the history textbooks of Spain.It is seen that the history textbooks of Spain focused on Europeanism and in textbooks which is about Philosophy, the History of Art and Close Age World History have a dense emphasis of European History.This situation is an indication that the Spanish intellectuals are trying to integrate with the idea of Europeanism by sheding from different Spain specialty in Europe that staying in Spain's past. With encountering negative expessions caused by words in the Islam and Muslim phrase,Islam and terror statements is often used together in some parts that recounting today's World.The effect of increasing Islam-Terror Phrases In the western World after 9/11 attacks can be seen in Spanish history textbooks.Marginalizing and accusing viii statements in terms of history education will increase Islamophobic effects and will cause discrimination to be pervaded by education.