Seyyid Muhammed Nakib El-Attas’ın Ahlak Felsefesi

Bu tez genel olarak Seyyid Muhammed Nakib El-Attas’ın felsefi düşüncesinde ahlakı konu edinmektedir. Bu çerçevede öncelikle dünya görüşü, bilgi, din, insan ve toplum ve edep ve tasavvuf gibi Attas’ın etik ve ahlakla ilgili temel düşüncelerinden bahsedilmektedir. İkinci bölümde, öncelikle Attas'ın etik ve ahlâkın temeli olarak dine bakışı açıklanmaktadır. Ardından İslam'ın doğruluğu bir kesinlik olarak nasıl gördüğü, iyilik ve faziletten ne anladığı da tartışılmaktadır. Tartışma, bu konularla ilgili özel notlar verildikten ve Batılı görüşteki kavramlarla karşılaştırılarak değerlendirildikten sonra, Attas'ın ahlakla ilgili felsefi düşüncesindeki üç ana başlık olan mutluluk, adalet ve özgürlük üzerinden devam edilmektedir. İslam'da saadet olarak mutluluk kavramı, bunun karşıtı olan trajedinin şekavet olarak tartışılmasıyla ilişkilendirilmektedir. Ayrıca gelişme ve ilerleme olarak toplumsal mutluluk da gözden kaçırılmamıştır. Adaletle ilgili olarak, bunu üç önemli konu ile ilişkilendirilmiştir, bunlar sudur: orta nokta, toplum sözleşmesi doktrininin yerine geçen ezeli ahit ve eşitlik. Özgürlük ile ilgili olarak, ihtiyâr kavramını açıkladıktan sonra, teslimiyet olarak bağımsızlık kavramını ve İslam'da liderlik ve yönetim olarak tedbir kavramını incelenmektedir. Sonuçta, Attas'ın tam bir ahlak felsefesinin inşası olarak gördüğü etik ve ahlakla ilgili tüm önemli kavramlar açıklanmaktadır.

This thesis deals with ethics and morality in the thought of Syed Muhammad Naquib Al-Attas in general. In the first part, Al-Attas' basic ideas as foundation of his thought on ethics and morality, such as worldview, knowledge, religion, human and society, adab and tasawwuf, are discussed. In the second part, Al-Attas' view of religion as the basis of ethics and morality is explained first. Then, how Islam views truth as a certainty and what it understands from goodness and virtue are also discussed. After giving special notes on these issues and evaluating them by comparing them with the concepts in the Western view, the discussion continues on the three main topics of Al-Attas' philosophical thought about morality, happiness, justice and freedom. The concept of happiness as saadet in Islam is associated with the opposite discussion of tragedy as şekavet. In addition, community happiness as development and progress has not been overlooked. Regarding justice, it is associated with three important issues, namely: mean, primordial covenant that replaces the social contract doctrine, and equality. With regard to freedom, after explaining the concept of ihtiyâr, the concept of independence as submission and the concept of tedbir as leadership and management in Islam are examined. In conclusion, all the important concepts of ethics and morality found in Al-Attas’ works are seen as a complete construction of moral philosophy.