Ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara ilişkin özyeterliklerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi

Türkiye’de ortaokul 8. sınıf öğrencilerine yönelik Liselere Geçiş Sınavı (LGS) 2018 yılından itibaren uygulanmaktadır. Bu sınavda sorulan sorular öğrenciler arasında yeni nesil sorular olarak adlandırılsa da bilimsel anlamda beceri temelli sorular olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin LGS’de karşılaştıkları beceri temelli sorulara ilişkin özyeterliklerinin belirli değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Bu amaçla araştırma modeli olarak nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan betimsel tarama modeli seçilmiştir. Araştırmanın katılımcıları 2021-2022 öğretim yılı bahar döneminde Aksaray ve Konya illerindeki ortaokullarda öğretim gören 2421 ortaokul öğrencisidir. Araştırmanın veri toplama aracı araştırma kapsamında geliştirilen beceri temelli sorulara ilişkin özyeterlik ölçeğidir. Araştırmada verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi ve Anova testiyle birlikte fark testi olan Post hoc testleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, ölçek toplam puanı açısından cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, sosyoekonomik düzey ve kitap okuma alışkanlığı değişkenleri açısından öğrencilerin toplam puanlarının farklılaşmadığı, ancak bazı alt boyutlarda bu değişkenlere bağlı olarak öğrenci ortalamalarında farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, öğrencilerin beceri temelli sorulara yönelik özyeterliklerini geliştirmek amacıyla, eğitim programlarında ve öğretim stratejilerinde farklılaştırılmış yaklaşımlar benimsenmesi önerilmektedir. Sosyoekonomik düzey farklılıklarını dengelemek amacıyla ise dezavantajlı öğrencilere yönelik özel destekler sağlanabilir.

In Türkiye, the Transition to High Schools Examination (LGS) for 8th grade secondary school students has been implemented since 2018. Although the questions asked in this exam are called new generation questions among students, they are scientifically characterised as skill-based questions. The aim of this study is to determine whether the self-efficacy of secondary school students regarding the skill-based questions they encounter in LGS differs in terms of certain variables. For this purpose, descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was selected as the research model. The participants of the study were 2421 secondary school students studying in secondary schools in Aksaray and Konya provinces in the spring term of 2021-2022 academic year. The data collection tool of the research is the self-efficacy scale for skill-based questions developed within the scope of the research. In the analysis of the data in the study, independent samples t-test and Anova test and post hoc tests, which are difference tests, were used. According to the findings of the study, it was determined that the total scores of the students did not differ in terms of gender, grade level, school type, socioeconomic level and reading habit variables in terms of the total score of the scale, but there were differences in student averages in some sub-dimensions depending on these variables. In line with these results, in order to improve students' selfefficacy towards skill-based questions, differentiated curricula and teaching strategies should be used.