Taşköprizâde Ahmed Efendi'nin Şerhu'l-Mukaddime isimli eserinin tecvid bağlamında tahlili

Kur’ân-ı Kerîm’in tilavetinde harflerin mahreç ve sıfatlarında meydana gelebilecek hataları ortadan kaldırarak aslına uygun bir okuyuşu gerçekleştirmeyi amaçlayan ilme tecvid denir. Bu gayeyi gerçekleştirmek için tecvid ilmiyle iştigal eden âlimler sayısız eser bırakmışlardır. Yazılan eserlerin daha iyi anlaşılabilmesi, kapalı lafızların açıklanması, bu eserler üzerine yazılan şerhler sayesinde mümkün olmuştur. Çalışmamızda Osmanlı döneminin tecvid alanında yazılmış ilk ve en yetkin şerh örneklerinden birisi olan Taşköprizâde Ahmed Efendi’nin Şerhu’l-mukaddimeti’l-Cezeriyye adlı eseri incelenmiştir. İbnü’l-Cezerî’nin el-Mukaddimetü’l Cezeriyye isimli eseri üzerine yazılan bu şerhin, tecvid ilmindeki yeri ve önemi ile bu ilme yaptığı katkılar tespit edilmeye çalışılmıştır.

Tajweed is the science that aims to realize a proper recitation by eliminating the errors that may arise in the letters and their attributes in the recitation of the Qur'an. In order to realize this goal, the scholars engaged in the science of tajweed have left countless works. The better understanding of the written works and the explanation of obscure words were possible thanks to the commentaries written on these works. In this study, one of the first and most competent commentaries written in the field of tajwid in the Ottoman period, Taşköprīzāde Ahmed Efendi's Sharh al-muqaddimat al-Jazari, is analyzed. The contributions of this commentary, which was written on Ibn al-Jazari's al-Muqaddimah al-Jazari, to the science of tajwid and its differentiating aspects from other commentaries were tried to be determined.