Bereketzâde'nin Tenākuz-ı Fıkhī adlı eseri bağlamında Osmanlı son dönem yargılama hukukunda tenâkuz

Tezimize adını veren bu eserin aslı, fıkıh açısından tenâkuz konularını ele almaktadır. Bereketzâde İsmail Hakkı, yaşadığı dönemin siyasi ve sosyal olaylarını edebi ve hukuki kimliğiyle yakından müşahade etmiş ve bunları mümkün olduğunca eserlerine yansıtmış biridir. Bereketzâde İsmail Hakkı (1851-1918), hukukçu kimliğinin de etkisiyle, o günün şartlarında bütün adliye memurları için istifade edilebilecek bir kaynak olması düşüncesi ile bu kıymetli eseri "Tenâkuz-ı Fıkhî" ismi ile tercüme etmiştir. Onun hukukçu kimliğinin yanında aynı zamanda dil hususundaki dikkat ve titizliğini bu eserde de görmek mümkündür. Çalışmamızda öncelikle Bereketzâde İsmail Hakkı'nın hayatı, eserleri ve fikir dünyası tanıtılmış, Osmanlı son dönem hukuk sistemi kısaca incelenmiş, dönemin yargılama hukukunda tenâkuzun yeri ve Bereketzâde'nin bu konudaki görüşleri değerlendirilmiştir. Bu çalışmada Osmanlı Mahkemeleri ve kadıların durumu ile yaşanan değişimleri yakından inceleme ve tespitlerimizi kısaca yansıtma fırsatı bulunmuştur. Günümüz İslam Hukuku literatürüne, ilgili bir eserin argümanları ile katkıda bulunmak hedeflenmiştir.

The original of this work, which gave its name to our thesis, deals with the issues of tenâkud in terms of fiqh. Bereketzâde İsmail Hakkı closely observed the political and social events of his period with his literary and legal identity and reflected these in his works as much as possible. Bereketzâde İsmail Hakkı (1851-1918) translated this valuable work with the name of "Tenâkuz-ı Fıkhî", with the effect of his lawyer identity, and with the idea that it was a resource that could be used by all court officers under the conditions of that day. In addition to his legal identity, it is also possible to see his attention and meticulousness in terms of language in this work. In our study, first of all, Bereketzâde İsmail Hakkı's life, works and world of ideas were introduced, the last period Ottoman legal system was briefly examined, the place of inactivity in the jurisdiction law of the period and Bereketzâde's views on this issue were evaluated. In this study, we had the opportunity to examine closely the changes in the situation of the Ottoman Courts and the judges and briefly reflect our findings. It is aimed to contribute to the contemporary Islamic Law literature with the arguments of a related work.