Rıza Çolakoğlu’nun Telafer’den Derlediği Metinlerde Geçen Halk Bilimi Ürünlerinin Şekil Bilgisi Açısından İncelenmesi

Bu çalışmada; Irak Türkmenlerinden araştırmacı yazar Rıza Çolakoğlu’nun Telafer’den derlediği metinlerde geçen halk bilimi ürünleri dört bölümde incelemiştir. Giriş bölümünde Irak Türkmenlerinin tarihi, nufüsları, yerleşim yerleri, Te-lafer sözcüğünün anlamı, Telafer tarihçesi, coğrafi konum ve sosyoekonomik durumu, Telafer’in eski mahalle adları ve bazı ana aşiret adları hakkında bilgi verilmiştir. Ay-rıca Türkmen sözcüğünün anlamı, Irak Türkmen Türkçesinin tarihi, Çolakoğlu’nun hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında da kısaca bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Çolakoğlu’nun Telafer’den derlediği metinler şekil bilgisi açı-dan incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Telafer Türkmen Türkçesiyle yazılmış olan “Telafer Folk-loru ve Hoyrat ve Manilerim” adlı olan eserlerden yola çıkılarak 843 atasözü, 177 ka-fiyeli atasözü, 251 deyim, 75 dua, 187 beddua ve 479 mani çevri yazıya aktarılmıştır. Dördünce bölümde ise Telafer’den derlenen metinlerde geçen sözcüklerin stan-dart Türkiye Türkçesindeki farklı anlamları ve yabancı sözcüklerin Türkçe anlamları alfabetik olarak verilmiştir.

This study examines the folklore works in the texts compiled by Rıza Çolakoğlu, who is a famous researcher, writer and poet from Iraqi Turkmens, from Tal Afar, under four chapters. In the introduction and in the first chapter, a detailed history of Iraqi Turk-mens, the etymology of the Turkmen word, the Turkmen population and settlements were explained. Then, the history of Iraqi Turkmen Turkish and the social and eco-nomic situation of Turkmen Tal Afar were explained, later, old neighborhood names and some main tribal names in Tal Afar were emphasized. Besides, in the first chap-ter, the life, literary personality, writings and works of Çolakoğlu were tried to be included. In the second chapter, the texts compiled by Çolakoğlu from Tel Afar were examined in terms of morphology. In addition, non-text examples in terms of mor-phology were given in the examination section. The third chapter examines the works which were written in Tal Afar Turk-men Turkish that cover 843 proverbs, 177 rhyme proverbs, 251 idioms, 75 prayers, 187 curses, and 479 manis. In the fourth part, on the other hand, the meaning differences of the words in the texts compiled from Tal Afar from standard Turkey Turkish, and the Turkish meanings of foreign words were included alphabetically.