Osmanlı modernleşme döneminde ve cumhuriyetin ilk yıllarında Karaman'da eğitim öğretim (1839-1950)

Bu çalışmanın amacı Osmanlı modernleşme döneminde ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında maarif alanında yaşanan gelişmelerin taşraya yansımalarını Karaman kazası özelinde incelemektir. Osmanlı modernleşmesinin, maarif alanındaki, kurumsal ilk örnekleri ortaöğretim niteliğindeki rüştiye mektepleridir. İlkokulların değişimi ise daha geç bir tarihte başlamıştır. Ulemanın etkisindeki, Evkaf Nezareti'nin yönetimi altındaki sıbyan mekteplerinde yapılmak istenen "usulü cedit" ile öğretim düşüncesi başarılı olamayınca ilköğretim alanında ilk adım ibtidailerin kurulması olacaktır. 1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi Osmanlı eğitim hayatında yeni bir dönemin habercisidir. II. Abdülhamid dönemi ise maarif alanında yaşanan merkezi gelişmelerin taşraya yansıdığı yıllar olmuştur. Bu dönemin en önemli eğitim kurumları, bugünkü liselerin ilk örnekleri olan idadiler olmuştur. İdadiler devletin, diğer eğitim kurumlarına göstermediği maddi desteği ile, ülkenin bütün vilayetlerine yayılma imkânı bulmuştur. Bütün bu değişim yıllarında yaşanan gelişmelerin Karaman kazasına yansımaları ise sıbyan mekteplerinin yanında ibtidai mekteplerinin ortaya çıkması, ilk rüştiye mektebinin ve ilk idadinin kurulması şeklinde olmuştur.

The aim of this study is to examine the effects of educational reforms, which was carried out in the modernization era of Ottoman Empire and in the early years of Turkish Republic, on the provinces and the town of Karaman. Ottoman modernization's initial examples in the field of education are Rüşdiye Schools¬¬– modern day junior high schools– The updates of primary schools started later. Attempts were made to teach Sıbyan (Kindergarten) School students through new methods but failed since the Ottoman clergy (Ulema) were influential in education policies. After that, İbtidai (Primary) Schools were opened. Maarif-i Umumiye Nizamnamesi (General Education Charter) issued in 1869 heralded the start of a new period in Ottoman education life. During the reign of Abdulhamit II, improvements concerning education were first witnessed in the capital city and then these improvements reached the provinces. The most important educational institutions of the reign of Abdulhamit II are İdadi Schools– comtemporary senior high schools. İdadi Schools, with the funds provided by the government, had the opportunity to spread all the provinces within the borders of Ottoman Empire. In the aforementioned era, the town of Karaman not only saw the emergence of Sıbyan (Kindergarten) Schools and İbtidai (Primary) Schools but also witnessed the emergence of Rüştiye (Junior High School) Schools and İdadi (Senior High Schools) Schools.