Ebu'l-Yüsr Muhammed el-Pezdevi'nin Maturidi kelam sistemine katkıları

İlim ve irfan bakımından oldukça velud olan Maveraünnehir toprakları, İslam kültürü açısından çok önemlidir. Bu bölgede yetişen bilginler İmam-ı A'zam Ebu Hanife'nin din anlayışını, sistemli bir düşünce yapısına dönüştürmüşlerdir. Maveraünnehir'de Ebu Hanife'nin düşüncelerini sistemleştiren Ebu Mansur el-Maturidi özgürlükçü din anlayışının gelişmesine katkı sağlamış, kendisinden sonra gelen ve kendilerini Hanefi- Maturidi geleneğin müntesipleri olarak gören pek çok bilgin de bu din anlayışını benimsemiştir. Bu din anlayışını benimseyip İmam Maturidi ve Maturidiliğin gelişip-yayılmasını sağlayan bilginlerden birisi de Ebu'l-Yüsr Muhammed el-Pezdevi'dir. Maturidiliğin unutulmaya yüz tuttuğu bir dönemde Ebu'l-Yüsr el-Pezdevi, bulunduğu konum ve yazdığı eserlerle bunu engellemiş ve Maturidi mezhebinin yeniden inkişafını sağlamıştır. Bir giriş ve iki ana bölümden oluşan bu çalışma, İmam Muhammed el-Pezdevi ve Maturidi mezhebi hakkında bilgi vermektedir. Yazdığı eserlerden faydalanarak, Maturidiliğe katkıları ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda müellifin Müslüman halk için basit bir şekilde akaid konularını ele aldığı gözlemlenmiş ve Maturidiliğin geniş coğrafyalara yayılmasına önemli katkılar sağladığı saptanmıştır.

The land of Mavera-nehir which is very fertile in terms of science and lore is very important in terms of Islamic culture. The scholars in this region have turned the religion of Imam al-A'zam Abu Hanifa into a systematic thought. Abu Mansur al-Maturidi, who systemized the thoughts of Abu Hanife in Mavera-nehir, has contributed to the development of libertarian religion, and many scholars who have come to see him as the inflections of Hanafi- Maturidi tradition have adopted this religion. Abu'l Yusr Muhammad al-Bazdavi is one of the scholars who accepted this understanding of religion and made it possible for the development and spread of Imam Maturidi and Maturidian. At a time when Maturidi was forgotten, Abu'l-Yusr al-Bazdavi blocked it with his position and written works, and re-established the Maturidi sect. This study, which consists of an introduction and two main sections, gives information about Imam Muhammad al-Bazdavi and Maturidi sect. Taking advantage of the works he wrote, Maturidi contributions were tried to be taken into consideration. At the end of the study it was observed that the author handled the akaid subjects simply for the Muslim people and it was found that Maturidian provided important contributions to the expansion of the wide geography.