Günümüzde ergenlik dönemi gençlerin tercih ettiği kitapların cinsiyet rolleri bakımından incelenmesi

Bu araştırma ergenlerin tercih ettiği kitaplardaki toplumsal cinsiyet rollerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel gelenekten faydalanarak yapılmış bir doküman analizidir. Araştırmanın evrenini Konya ilinde, 15-18 yaş aralığındaki ergenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 2018-2019 Eğitim Öğretim yılında Konya'nın merkez ilçeleri olan Karatay, Meram ve Selçuklu'da bulunan üç okulda lise düzeyinde öğrenim gören öğrencileri kapsamaktadır. Araştırmada inceleme yapılacak kitapların belirlenmesi amacıyla her bir okuldan 9, 10, 11,12. sınıf öğrencilerine en son okudukları beş kitabın isimleri sorulmuştur. Elde edilen veriler incelenmiş, en çok okunan kitaplar belirlenerek incelemeye alınmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Verilerin belirli bir anlam bütünlüğünün yakalanması amacıyla kelime ve kelime grubu kodlama şekli kullanılarak ana tema ve alt temalar oluşturulmuştur. İçerik analizi sonucu elde edilen bulgulara göre kadın ve erkek rollerinde; roman içerisindeki rol dağılımında, verilen mesleklerde adil bir dağılımın olmadığı sonucuna varılmıştır. Kitapların, yazıldığı yıllara göre toplumsal cinsiyet rol dağılımlarında değişimin olduğu, cinsiyetçi dilin yerini eşitlikçi bir yapıya bıraktığı gözlemlenmiştir. Kadın ve erkek kahramanların okurlarına cinsiyetleri doğrultusunda birbirlerinden farklı iletilerde bulunduğu sonucuna varılmıştır. Kadın kahramanların görünüşlerinin, erkek kahramanlara göre daha detaylı anlatıldığı ve olumsuz alıntıları daha fazla yer verildiği görülmüştür. Kahramanların yaşları ile ilgili yapılan incelemelerde kadınların yaşları ilerledikçe oluşan fiziksel deformasyona vurgu yapılırken, erkek kahramanlara yönelik olumsuz bir ileti bulunamamıştır.

This research was carried out to examine gender roles in books preferred by adolescents. The research is a document analysis made by using qualitative tradition. The population of the study consists of adolescents aged 15-18 years in Konya. The sample of the study consists of the students who get educate in the high schools of Konya in the 2018-2019 academic year and in the three schools in Meram and Selcuklu. 9th 10th, 11th and 12th grade students from each school were asked to the names of the five books that they have read last in the research. The data obtained were analyzed and the most widely read books were identified and examined. The data were analyzed by content analysis method. The main theme and sub-themes have been created by using the word and word group encoding format for the purpose of capturing a certain meaning of the data. According to the findings of content analysis, it was found that in the distribution of the role in the novel, it was concluded that there is no fair distribution in the given professions. It has been observed that there is a change in gender role distribution and the place of sexist language in an egalitarian structure. It is concluded that male and female heroes have different messages from their readers according to their gender. It is observed that the appearance of female heroes is explained in more detail than male heroes and negative quotations are mentioned more. In the researches about the ages of the heroes, while the stress of the physical deformation that occurs as the women progressed, no negative message about the male heroes was found.