20-24 yaş arası akti̇f bi̇reysel spor yapan sporcularda dehi̇drasyon kavramıyla ilgi̇li̇ bi̇li̇şsel yapıların incelenmesi

Bu araştırma, judo, bisiklet, karate ve halter branşlarındaki sporcuların dehidrasyon kavramına ilişkin bilişsel yapılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Konya ilinde ikamet eden 60 sporcuya (her branştan 15 kişi) Kelime İlişkilendirme Testi uygulanmıştır. İlk olarak, sporcuların mevcut bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla test yapılmış; ardından dehidrasyon ve sıvı dengesi konularında bilgilendirici bir seminer verilmiştir. Seminerin ertesi günü test yeniden uygulanarak bilgi düzeylerindeki değişim analiz edilmiştir. Araştırma süreci üç aşamadan oluşmuştur: İlk bölümde, sporculardan “dehidrasyon” kavramıyla ilişkili on kelime yazmaları ve bu kelimelerle ilgili cümleler kurmaları istenmiştir. Her anahtar kavram için 1 dakika, toplamda 7 dakika süre tanınmıştır. İkinci bölümde, katılımcılar “dehidrasyon” kavramına yönelik bir metafor üretmiş ve seçtikleri metaforun gerekçesini açıklamıştır. Üçüncü bölümde ise açık uçlu sorular kullanılmış, verilen yanıtlar frekans değerleriyle analiz edilerek bilimsel içerik açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, tüm branşlarda bilgi düzeylerinde artış olduğunu göstermektedir. En belirgin gelişme %45,8 ile bisiklet ve %42,4 ile karate sporcularında görülmüş; halter branşında %31,1 oranında artış kaydedilmiştir. Judo sporcularında ise bilgi düzeyindeki artış %10,1 ile daha sınırlı kalmıştır. Bu sonuçlar, kısa süreli eğitimlerin dahi sporcuların bilişsel farkındalıklarını artırabileceğini; ancak etkinin branşa göre farklılık gösterebileceğini ortaya koymaktadır.

This study aims to examine the cognitive structures of athletes from judo, cycling, karate, and weightlifting disciplines in relation to the concept of dehydration. A total of 60 athletes residing in Konya (15 from each branch) participated in the research. Initially, a Word Association Test was administered to assess their baseline knowledge regarding dehydration. Following this, participants received an informative seminar on dehydration and fluid balance. The same test was then re-administered the next day to evaluate changes in their knowledge levels. The study was conducted in three phases. In the first phase, athletes were asked to list ten words that came to mind when prompted with the keyword “dehydration” and to construct one sentence for each. Each keyword was allotted one minute, with a total duration of seven minutes for the task. The second phase employed the Metaphor Production Technique, requiring participants to generate a metaphor related to dehydration and justify their choice. This allowed for a deeper analysis of their perceptions. The third phase included open-ended questions designed in line with the research objectives. Participants’ responses were analyzed based on frequency values and assessed for scientific accuracy. The findings revealed a measurable increase in knowledge levels across all disciplines. The most significant improvement was observed among cycling athletes (45.8%) and karate athletes (42.4%), followed by weightlifters (31.1%). In contrast, the increase among judo athletes was more modest (10.1%). These results indicate that even short-term educational interventions can enhance cognitive awareness among athletes, though the effectiveness may vary by discipline.