Suriye İhvan-ı Müslimin'i

Bu tez, İhvân-ı Müslimîn’in Suriye’deki tarihsel gelişimini, örgütsel dönüşümünü ve siyasal konumlanışını incelemektedir. Çalışma, hareketin 1940’lı yıllarda ortaya çıkışından itibaren Suriye’nin sosyo-politik yapısına uyum sürecini, Baas rejimi sonrasında değişen devlet–cemaat ilişkilerini ve 1980’lere uzanan çatışma dönemini ele almaktadır. Araştırma ayrıca 2011 Arap Baharı ayaklanmaları sonrasında hareketin yeniden yapılanma girişimlerini, muhalefet içindeki konumunu ve bölgesel aktörlerle ilişkilerini incelemektedir. Arapça, Türkçe ve yabancı literatürün yanı sıra resmî belgeler ve akademik araştırmalar kullanılarak çok yönlü bir analiz yapılmıştır. Bulgular, İhvân-ı Müslimîn’in Suriye siyasal tarihinde yalnızca dinî-siyasal bir örgüt değil, aynı zamanda toplumsal mobilizasyon ve kimlik inşasında etkili bir aktör olduğunu göstermektedir. 2011 sonrası dönemde ise hareket, yeni jeopolitik koşullar içinde hem fırsatlarla hem de sınırlılıklarla karşılaşmıştır. Bu çalışma, İhvân’ın Suriye’deki konumunu tarihsel ve siyasal boyutlarıyla değerlendirerek literatüre katkı sunmaktadır.

This thesis examines the historical development, organizational transformation, and political positioning of the Muslim Brotherhood (Ikhwan al-Muslimin) in Syria. The study explores the movement’s adaptation to Syria’s socio-political structure since its emergence in the 1940s, the changing state–community relations following the rise of the Ba'ath regime, and the period of conflict that extended into the 1980s. The research also investigates the movement’s restructuring efforts after the 2011 Arab Spring uprisings, its position within the opposition, and its relations with regional actors. Using Arabic, Turkish, and foreign-language literature as well as official documents and academic studies, a multidimensional analysis was conducted. The findings indicate that the Muslim Brotherhood has been not only a religious-political organization but also an influential actor in social mobilization and identity formation in Syria’s political history. In the post-2011 period, the movement encountered both opportunities and constraints within new geopolitical conditions. By evaluating the Brotherhood’s position in Syria through its historical and political dimensions, this study contributes to the existing literature.