Köy enstitüleri hakkında değerlendirmeler (1940-1950)

Bilindiği üzere Cumhuriyetin ilanından sonra "muasır medeniyetler seviyesine erişme" hedefi doğrultusunda birçok alanda atılımlar gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Dolayısıyla bu hedefe ulaşmanın en önemli aracı olan eğitimin; ülkenin her köşesine yayılması amacıyla, 1930'lardan sonra Mustafa Kemal Atatürk'ün desteğiyle Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan tarafından proje uygulamaya konulmuştur. 17 Nisan 1940'ta bu tasarı yasalaşarak "Köy Enstitüleri" adını almıştır. Bu kurumlar ilk başlarda ülkedeki eğitim sorununa alternatif çözüm olarak görülmüştür. İşlevlerini yerine getirirken dönemin iç ve dış gelişmelerine bağlı olarak 1944'ten itibaren bu müesseseler gerçek amacından uzaklaşıp siyasi gelişmelerin etkisinde kalmışlardır. Devrin yöneticilerinin birçoğu da bahsedilen duruma seyirci kalmışlardır. Fakat İsmet İnönü Köy Enstitülerindeki olumsuzlukları görüp devrin MEB Bakanı Hasan Ali Yücel ve İGM İsmail Hakkı Tonguç'u görevlerinden almıştır. 1946 senesinde bu gelişmelere duyarsız kalmayan Reşat Şemsettin Sirer'i MEB Bakanı yapmıştır. Sirer zamanında bu yapılar komünizm faaliyetlerinden arındırılmış ve bunlarla ilgilenenler hakkında Bakanlık gerekli işlemleri yapmıştır. 1948 yılında o da görevden alınınca yerine Tahsin Banguoğlu geçmiştir. Bu okullarda komünizm düşüncesi de tekrardan canlanmaya başlamıştır.1950 yılında DP iktidara gelince ülkede büyük bir değişim havası oluşmuştur. Maarif Bakanı olan Tevfik İleri, daha önceki yaşanan bir kısım olumsuz örnek ve değerlendirmelerin de etkisiyle Köy Enstitülerindeki bozulmaların üstüne kararlıkla giderek bu müesseseleri 1954 yılında kapatmıştır. Tezde olumsuz yaklaşımların bu kurumların kapatılma sürecini nasıl etkilediği ortaya konulmaya çalışılmıştır.

As it is known, after the Republic was declared, many breakthroughs were made in order to achieve the target of reaching "the level of contemporary civilisations". Therefore, Saffer Arıkan, the Minister of National Education, put this project into practice after 1930s with the support of Atatürk in order to make education, which was the most important means for achieving that target, widespread all over the nation. On 17 April 1940, this project was enacted and named "Village Institutes".These institutions were initially regarded an alternative solution to the educational problem across the nation. As these establishments fulfilled their functions, they remained under the influence of political developments from 1944's by drifting away from their original purposes depending domestic and overseas phenomena of the era.Additionally, majority of the then-administrators were not involved in the said fact. However, İsmet İnönü noticed some negative aspects of Village Institutes and dismissed Hasan Ali Yücel, the then Minister of National Education, and İsmail Hakkı Tonguç, the then General Director of Primary Education. In 1946, İnönü assigned Reşat Şemsettin Sirer, who was not indifferent to such developments, as the Minister of National Education. At the time of Sirer, such structures were cleared of communist activities and the Ministry took necessary actions against those engaged in such activities. Sirer was replaced by Tahsin Banguoğlu after being dismissed in 1948. The idea of communism revived at these schools.With DP coming to power in 1950, a great spirit of change arouse across the nation. Tevfık İleri, the Minister of National Education, closed these establishments in 1954 by dealing with Village Institutes with resoluteness as a result of the effect of a number of actual negative cases and assessments in the past. The thesis attempted to set out how such negative attitudes affected the closure of these institutions.