İslâm tarihi kaynaklarına göre ilk dönem Abbâsî halifelerinin kişilikleri (132-232/749-847)

Abbâsîler, ismini Hz. Peygamber (s.a.v)’in amcası Abbâs b. Abdülmüttalib’ten almıĢtır. Abbâsîler yaklaĢık 30 yıl süren faaliyetler sonucunda iktidarda bulunan Emevî ailesini siyaset sahnesinden silerek 5 asır boyunca devam edecek olan Abbâsî hilafetini baĢlatmıĢlardır. Abbâsîler’in yaptığı bu ihtilal birçok geliĢmeyi peĢinden getirmiĢtir. Özellikle Abbâsîler’in ilk asrı devletin temellerinin inĢa edilmesi ve geliĢmesi açısından oldukça önemlidir. Abbâsîler döneminin ilk asrının gelecek dönemlerde ki etkisine bakıldığı zaman bu dönemde hâkimiyeti elinde bulunduran halifeler hem bulundukları dönemi etkilemiĢler hem de kendilerinden sonraki süreç için siyasi bir zemin hazırlamıĢlardır. Halifelerin karakterleri incelendiği zaman dönemlerinin daha iyi analiz edileceği düĢünülmüĢtür. Halifelerin nasıl bir ortamda yetiĢtikleri, aldıkları eğitim veya dönemlerindeki olaylara karĢı takındıkları tavırlar, onları iyi tanımak ve onlara karĢı yapılan yıkıcı veya yapıcı eleĢtirilerin daha tutarlı olması açısından önemlidir. ÇalıĢmamız bu minvalde ilerlemiĢ, gerekli ve yeterli verilerle halifelerin kiĢiliklerine dair bilgilere ulaĢılmıĢtır. Ġlk olarak halifelerin tüm bilgileri birinci bölümde toplu Ģekilde ele alınmıĢ, ikinci bölümde ise önemli baĢlıklar altında ilk dönem halifelerinin özellikleri değerlendirilmiĢtir. Bu çalıĢmada Ġslâm tarihi kaynaklarında halifelerin kiĢilikleri ile ilgili olumlu veya olumsuz tüm bilgileri ele alması açısından önem arz etmektedir.

The Abbasid took their name after prophet Muhammed (saw) uncle Abbas bin Abdulmutib. The Abbasids started their ruling by getting rid of the politics that was followed by the ummayad family who were in ruling for 5 centuries, this took them almost 30 years. The rising of the Abbasids has brought many developments. In particular in the first century of the Abbasids ruling the whole country has been rebuilt which was very important in terms of development. When the effects of the Abbasids ruling period were reviewed, it was found that the rulers “Caliph” who dominated that period, affected both the period they were in and prepared a political basis for the next period. The characteristic traits of the rulers were looked into in order to have a better understanding of that period. The rulers background, what kind of environment they grew up in, their attitudes towards the events they faced and their education background played a very important role in getting to know them well in order to be able to judge them. Our study progressed in this way, and information about the personalities of the rulers was obtained with sufficient data. Firstly, all the information of the rulers was discussed and secondly, the characteristics of the first rulers were evaluated under important titles. This study is important in terms of addressing all positive or negative information about the personalities of the rulers in the sources of Islamic History.