Toplumsal değişme bağlamında Mustafa Kutlu beşlemesi

Dil, kültür ve toplumsal değişme kavramları birbiriyle bağlantılı ve etkileşim içinde olup sosyolojik bir analize tabi tutulabilirler. Bu kavramları bir arada görüp değerlendirilebileceğimiz yer hiç kuşkusuz edebi metinlerdir. Toplumsal değişmenin etkilerinin önemli sonuçlar doğurduğu ve ülkemiz açısından bu durumun yoğun yaşandığı dönem 1950 sonrasıdır. Bu hızlı değişim dönemlerini hikâyelerinde merkeze alarak işleyen yazar Mustafa Kutlu ve Kutlu Beşlemesi şeklinde tanımlanan 1979-1990 yılları arasında yazdığı beş eseri inceleme konumuz olmuştur. Edebiyat Sosyolojisi sınırları içinde, nitel içerik analizi yöntemini kullanarak Kutlu Beşlemesi incelenmiştir. Beşleme, Yokuşa Akan Sular (1979), Yoksulluk İçimizde (1981), Ya Tahammül Ya Sefer (1983), Bu Böyledir (1987) ve Sır (1990) adlı eserlerden oluşmaktadır. Beşleme; dil, kültür ve toplumsal değişme kavramları çerçevesinde incelemeye tabi tutulmuştur. Analize, değer kavramı da eklenerek yazarın, değerler bütünü diyebileceğimiz dünya görüşünün hikâyelere nasıl yansıdığı ile dil, kültür ve toplumsal değişmeyi aktarış biçimi analitik bir perspektifle ele alınmıştır. Sonuç olarak; dil temelinde yazarın ve toplumun karşılıklı etkileşim içinde olduğu ve bunu hikâyelere yansıttığı tespit edilmiştir. Yazar, hikâyelerini sahip olduğu değer yargısı bağlamında modernlik karşısında dini ve kültürel değerleri merkeze alarak okuyucuya -topluma- aktarmak niyetinde olduğundan söz konusu analizde merkezi kavramlar olarak seçilen dil, kültür ve bunların bir arada bulunduğu eserler toplumsal değişmenin yansıma yeri olarak incelenmiştir.

The concepts of language, culture and social change are interrelated and interacted and can be subjected to sociological analysis. The place where we can see and evaluate these concepts together is undoubtedly literary texts. The period in which the effects of social change had important consequences and this situation was experienced intensively for our country was after 1950. The author Mustafa Kutlu and Kutlu Fives, who wrote these periods of rapid change and focused on their stories, were among the five works he wrote between 1979-1990. Within the boundaries of Sociology of Literature, Kutlu Fives are examined using qualitative content analysis method. Fives, Yokuşa Akan Sular (1979), Poverty is in Us (1981), Ya Tahammül Ya Sefer (1983), This is such (1987) and consists of the works named (1990). Feed; language, culture and social change. By adding the concept of value to the analysis, how the author's world view, which we can call the whole values, is reflected in the stories and the way he conveys language, culture and social change are discussed from an analytical perspective. As a result; On the basis of language, it was found that the author and society interacted and reflected this in the stories. Since the author intends to transfer his stories to the reader by putting religious and cultural values in the center of modernity in the context of the value judgment he possesses, the language, culture and the works in which they are combined as the central concepts in this analysis are examined as the reflection place of social change.