Ortaöğretim kurumlarında fizik öğrenimi gören 11. ve 12. sınıf öğrencilerinin epistemolojik inançlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi

Bu çalışmada ortaöğretim kurumlarında fizik dersi alan öğrencilerin (11.-12. Sınıf öğrenciler) epistemolojik inançlarının kavramsal açıdan değerlendirilmesi üzerine yapılmıştır. Araştırma 2024-2025 yılı içerisinde Aksaray ili MEB bağlı ortaöğretim kurumlarında gerçekleştirilmiştir. Epistemolojik İnanç Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu uygulanarak öğrencilerin fizik öğrenimindeki epistemolojik inanışları araştırılmıştır. Verilerin istatiksel değerlendirilmesi SPSS for Windows 20.00 istatiksel veri programı kullanılarak çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda; öğrencilerin epistemolojik inançlarının nasıl olduğu, öğrencilerin epistemolojik inançları, epistemolojik modelleri kavramsal açıdan değerlendirilerek konuyla ilgili çalışmalar değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında üç farklı okul türünde 11. ve 12. Sınıf öğrencilerine Epistemolojik İnanç Ölçeği uygulanarak kişisel bilgi formundan elde edilen 6 farklı boyuttaki değişkenlerle karşılaştırma yapılmıştır. Elde edilen veriler makale, tez, dergi vb. literatür alanlarında incelenerek boyutlandırılmıştır. Çalışma sonucunda öğrencilerin cinsiyet alanında farklılaşma gösterdiği ancak okul türü, başarı düzeyi, sınıf düzeyi ve anne-baba eğitim durumlarına göre bir farklılaşma olmadığı sonucu bulunmuştur. Yapılan çalışma kapsamında incelenen değişkenler dışında farklı boyutların araştırılması ve geliştirilmesi de düşünülmüştür. Çalışmalar sonucunda ortaöğretim kurumlarında fizik dersi alan öğrencilerin epistemolojik inançlarını geliştirici etkinlikler kullanılarak öğrencilerin daha gelişmiş inançlara sahip olmaları sağlanılması üzerine öneriler de bulunulmuştur.

This study aims to conceptually evaluate the epistemological beliefs of secondary school students (11th and 12th graders) taking physics courses. The research was conducted during the 2024–2025 academic year in secondary education institutions affiliated with the Ministry of National Education in Aksaray, Türkiye. To investigate students' epistemological beliefs in the context of physics learning, the Epistemological Belief Scale and a Personal Information Form were administered. The collected data were analyzed using the SPSS for Windows 20.00 statistical software package. In line with the general aim of the study, students' epistemological beliefs were assessed and interpreted through different epistemological models. Beyond the variables examined in the current research, it was considered essential to explore additional dimensions that may influence students' beliefs. In this study, the Epistemological Beliefs Scale was administered to 11th and 12th grade students from three different types of schools, and the results were compared with six variables obtained from the personal information form. The collected data were analyzed and structured in relation to the existing literature, including articles, theses, and journals. The findings revealed that students differed significantly in terms of gender; however, no significant differences were observed regarding school type, academic achievement level, grade level, or parental education level. The findings of the study suggest that the development of students' epistemological beliefs in physics can be supported through various enriching educational practices. As a result, recommendations were provided for designing instructional activities that promote more sophisticated epistemological understandings among students.