Erken dönem İslam tarihinde iktisadi olaylar ve mevalinin mezheplerin oluşumuna etkisi

Sosyo-politik alanda cereyan eden olayların, siyasî nitelikli haksızlıkların ve adaletsiz ekonomi paylaşımının ve yanlış uygulamaların, müslüman toplumun bölünüp parçalanmasına sebep olduğu, hayatın her alanında belirleyici bir konumda olan dinin kişi, grup ya da kitleler tarafından istismar aracı yapıldığı ve böylece birçok fırkanın doğmasına zemin oluşturduğu görülmektedir. Her insan, içinde yetiştiği ve yaşamını sürdürdüğü toplumun ürünüdür. Mevâlî de, Emevîler döneminde elde ettiği siyasî malzemeyi iyi bir şekilde kullanmış ve olaya dinî bir içerik kazandırarak mezheplerin ve görüşlerinin şekillenmesinde siyasî, sosyal, ekonomik ve kültürel olaylar açısından etkili olmuştur. Mevâlî bazı fikirlerin ortaya çıkarak kabul edilmesi ve geliştirilmesinde mezheplerin ve görüşlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır.

The continuing affairs in the field of socio-politics, concerning political unfairness, unjust economic distributing and failure in applying justice, has partially been affecting in shiver and fragmentation in the Islamic population. Religion, which is a guiding and determining factor in every field of the life, has appeared to have been, by individuals, groups and collectives made a tool for exploitation, and have therefore made ground for birth of some parties. Every individual is a product of the society, in which he has lived and has been raised. The Mevals have made good use of the political materials, gained in the period of the Umayyad?s, and have added religious content into affairs, and this has affected the parties, and their views on political, social, economic and cultural affairs. The appearance, acceptance and development of some of the Meval ideas, have been affecting the foundation of the parties and directing their views.