Abdullah Bosnevî'ye Nispet Edilen "Makāsıd-ı Envâr-ı Gaybiyye ve Masâid-i Ervâh-ı Tayyibe" isimli eser ve tahlili

17. yy.'ın önemli Fusūs şârihlerinden ve sufi şairlerinden olan Abdullah Bosnevî'ye nispet edilen Makāsıd-ı Envâr-ı Gaybiyye ve Masâid-i Ervâh-ı Tayyibe isimli risâle üzerine yapılan çalışma ile risâlenin muhteviyatı incelenmektedir. Risâle, her ne kadar Abdullah Bosnevî'ye nispet edilse de araştırmamız sırasında risâlenin Ali b. Siyâvuş'a ait olan Makāsıd-ı Nâciye Fi'l-Mebde' ve'l-Meâş ve'l-Meâd isimli eserin tercümesi olduğunu tespit ettik. Bir giriş, üç bölüm ve eklerden oluşan bu çalışmada risâlenin müellifi Ali b. Siyâvuş ve mütercimi Abdullah Bosnevî'nin hayatları ve eserleri hakkında bilgiler yanında yoğun bir tasavvufî içeriğe sahip olan risâle'nin konuları mebde', meâş ve meâd başlıkları altında ele alınmakta ve risâlenin günümüz harflerine çevirisi bulunmaktadır. Ekler kısmında ise mevcut el yazması nüshalardan örnekler yer almaktadır. Risâle, tasavvufun birçok konusunu mebde', meâş ve meâd başlıkları altında bir araya getirdiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Bu yönüyle risâle, sistematik muhtasar bir Tasavvuf el kitabı olarak nitelenmeyi haketmektedir.

The content of the treatise is examined with the work on the treatise named Makāsıd-ı Anwār-ı Ghaybıyya Wa Masāid-i Arwāh-ı Tayyiba, which is attributed wrongly Abd Allah Al-Busnawī one of the important Fusūs commentators and sufi poets of the 17th century. Although the Risāla was attributed to Abd Allah Al-Busnawī, during the course of our research, we have found that there is a translation of Makāsıd-ı Nājiya fi'l-Mabda' wa'l-Maʽāş wa'l-Maʽād which belonged to Ali b. Siyāwush. The study which consists of an introduction, three chapters and appendices, examines the lives and works of Ali b. Siyāwush and Abd Allah Al-Busnawī; and besides, the topics of the treatise, which has an intense mystical content, are discussed under the headings of mabda', maʽāş and maʽād; and the text of the work is given in Latin alphabet. In the appendices, some folio examples of the manuscripts that used the work are presented. It wont be wrong to state that the Risāla brings together many subjects of Sufism under the titles of mabda', maʽāş and maʽād. In this respect, the treatise deserves to be called a systematic concise a sufi guide book.