Toplumsal hafıza, mekân ve kadın emeği: Konya Kadınlar Pazarı örneği

Konya Kadınlar Pazarı ya da bugünkü adıyla Melike Hatun Çarşısı’nın toplumsal hafızasına odaklanan bu tez çalışmasında, mekânsal deneyimin geçmişten bugüne görünümleri temel meseleyi oluşturmaktadır. Toplumsal hafızanın iki temel sürecini oluşturan hatırlama ve unutmayı zaman ve mekândan bağımsız tahayyül etmek imkânsızdır. Her hatırlama ve her unutma, bir zaman ve mekânı içermektedir. Toplumsal hafızanın önkoşulu olan zaman ve mekânın modern zamanlarda parçalı bir hale gelmesi söz konusu olmuş ve bu parçalı zaman-mekân anlayışı, parçalı bir hafızaya ve unutkanlığa sebep olmuştur. Hız ve ilerlemeciliğin getirisi olan teknolojik gelişmeler, insanı doğanın hâkimi haline getirirken doğayı da insan hayatına hâkim olan bir olgu olmaktan çıkarmıştır. Bu gelişmeler, insan ve mekânı birbirinden ayırmış, zaman ve mekân arasına da mesafe koymuştur. Modernite ile mekân tahayyülünde yaşanan farklılaşma, hafıza ve mekân ilişkisini anlamlandırmak bakımından önem taşımaktadır. Gündelik hayatın dönüşümüyle birlikte mekânı modern bir düşünüş çerçevesinde deneyimleyen insan, zaman ve mekânı bütüncül bir çerçevede algılayamamaktadır. Böylece, unutkanlık modernitenin bir getirisi olmuş ve gündelik hayatta etkisini göstermiştir. Bu etkinin mekâna ve topluma nasıl yansıdığı meselesi de toplumsal hafıza açısından önem taşımaktadır. Bu araştırma doğrultusunda, Konya Kadınlar Pazarı bir hafıza mekânı olarak değerlendirilmiştir ve bu mekân özelinde toplumsal hafıza, mekân ve kadın emeği bağlamının sosyal örüntülerde nasıl karşılık bulduğu ele alınacaktır.

In this thesis, which focuses on the social memory of Konya Women's Bazaar, or Melike Hatun Bazaar as it is known today, the past and present manifestations of spatial experience constitute the main issue. It is impossible to think that remembering and forgetting, which constitute the two fundamental processes of social memory, are independent of time and space. Every remembering and every forgetting involves a time and space. Time and space, which are prerequisites for social memory, have become fragmented in modern times and this fragmented understanding of time and space has led to a fragmented memory and forgetfulness. Technological developments, which are the result of speed and progressivism, have made human beings the masters of nature and nature has ceased to be a phenomenon that dominates human life. These developments have separated human beings and space from each other and put distance between time and space. The differentiation in the imagination of space with modernity is important in terms of making sense of the relationship between memory and space. With the transformation of everyday life, people who experience space within the framework of modern thinking are unable to perceive time and space in a holistic framework. Thus, forgetfulness has become a consequence of modernity and has shown its effect in daily life. The issue of how this effect is reflected on space and society is also important in terms of social memory. In accordance with this research, Konya Women's Market is evaluated as a space of memory and how the context of social memory, space and women's labor is reflected in social patterns will be discussed.