Yetişkinlerin serbest zaman becerikliliği ve iyi oluş düzeyleri: Güncel eğilimler ve farklılıklar

Bu tezin amacı, yetişkin bireylerin serbest zaman becerikliliği ile psikolojik iyi oluş düzeylerini belirlemek ve demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılarak yürütülen bu çalışma, kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen ve Konya ilinde yaşayan 423 yetişkin bireyden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Serbest Zaman Becerikliliği Ölçeği" ve "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri ile veriler analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kadın katılımcıların serbest zaman becerikliliği düzeyleri erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Eğitim düzeyine göre lisans mezunlarının serbest zaman becerikliliği puanlarının lise mezunlarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Psikolojik iyi oluş düzeyleri açısından ise algılanan gelir düzeyi değişkeninde anlamlı farklılık tespit edilmiş; orta gelir grubundaki bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri düşük gelir grubundakilere kıyasla daha yüksektir. Korelasyon analizi sonuçları, serbest zaman becerikliliği ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur (r = .465; p < .01). Regresyon analizi sonucunda ise serbest zaman becerikliliğinin psikolojik iyi oluşu anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuş (b = .675; p < .001) ve açıklanan varyans oranı R² = .217 olarak hesaplanmıştır. Bu durum, bireylerin serbest zamanlarını planlama, değerlendirme ve yapılandırma konusundaki becerilerinin, psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, serbest zaman etkinliklerinin bireylerin psikolojik iyilik hâline katkı sunduğunu vurgulamakta ve rekreasyon programlarının bireysel gelişimi destekleyecek şekilde yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

The aim of this thesis is to examine the levels of leisure crafting and psychological well-being among adults and to determine whether these levels differ according to demographic variables. This quantitative research was conducted using the survey model, and the data were collected from 423 adults living in the city of Konya, selected through a convenience sampling method. The data were gathered using the “Leisure Crafting Scale” and the “Psychological Well-Being Scale.” The data were analyzed through descriptive statistics, t-tests, one-way ANOVA, Pearson correlation, and simple linear regression analyses. According to the findings, female participants reported significantly higher levels of leisure crafting than male participants. In terms of educational level, participants with a bachelor’s degree showed significantly higher leisure crafting scores than those with only a high school education. Regarding psychological well-being, a significant difference was observed based on perceived income; individuals in the middle-income group had higher psychological well-being scores than those in the low-income group. Correlation analysis revealed a positive and moderate relationship between leisure crafting and psychological well-being (r = .465, p < .01). Simple linear regression analysis showed that leisure crafting significantly predicted psychological well-being (b = .675, p < .001), with the model explaining 21.7% of the variance (R² = .217). These results suggest that individuals’ ability to effectively manage and structure their leisure time has a significant impact on their psychological well-being. The findings emphasize the contribution of leisure crafting to individuals’ mental health and highlight the need for recreation programs that support personal development and well-being.