Tehâfüt geleğinde Allah âlem ilişkisi

Felsefenin İslam dünyasına girişinden itibaren temel bir mesele haline gelmiş olan din ve felsefe arasındaki ilişkinin tartışılması Tehâfüt geleneği ile başlamıştır denilebilir. Felsefeye karşı bir reaksiyon olarak görülen Tehâfüt geleneği söz konusu olduğunda akla gelen ilk isimler, Gazâlî ve İbn Rüşd’dür. Gazâlî filozofların metafizik problemlere ilişkin görüşlerini etkisiz ve geçersiz kılmak amacıyla ele aldığı Tehâfüt’el-Felâsife adlı eseri ve İbn Rüşd‟ün bu görüşlere verdiği cevapları konu edinen Tehâfüt’üt-Tehâfüt isimli kitabı bu geleneğin önemli eserleridir. Bu çalışmanın öncelikli amacı da Tehâfüt üzerinden tartışılan ve dini- felsefi konular arasında yer alan Allah âlem arasındaki ilişkiyi Gazâlî ve İbn Rüşd açısından değerlendirmektir. Çalışmada, Gazâlî ve İbn Rüşd‟ün Allah âlem arasındaki ilişkinin doğasına dair algılarının doğruluğunu elde etmek için, Aristotelesçi tümevarım ve karşılaştırmalı yaklaşım benimsenmektedir.

It can be said that the discussion of the relationship between religion and philosophy, which has become a fundamental issue since the entry of philosophy into the Islamic world, started with the tradition of tahafut. Ghazali and Ibn Rushd are the first names that come to mind when it comes to the tradition of tahafut, which is generally seen as a reaction against philosophy. The book Tahafut’al Falasifa, which deals with the views of Ghazali philosophers on metaphysical problems in order to render them ineffective and invalid, and the book Tahafut'ut Tahafut, which deals with the answers given by Ibn Rushd to these views, are the important works of this tradition. The primary purpose of this study is to evaluate the relationship between Allah and the world, which is one of the religious-philosophical issues discussed over Tahafut, in terms of Ghazali and Ibn Rushd. In the study, Aristotelian inductive and comparative approach is adopted in order to obtain the accuracy of the perceptions of Ghazali and Ibn Rushd regarding the nature of the relationship between God and the world.