Beden kitle endeksinin ve yemek sunumunun nörogastronomi kapsamında değerlendirilmesi

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Yeme tutumu bireylerde toplumsal, kültürel ve psikolojik nedenlere bağlı olarak değişmekte ve etkilenmekte olan bir olgudur. Beden ile ilgili algısal davranış yeme tutumunu olumlu veya olumsuz yönde etkiletebilmekte olup yeme bozukluklarına sebep olabilmektedir. Bireylerin beden kitle endekslerinde oluşan farklılıklar yeme bozukluklarının bir sonucu olarak meydana gelmekte ve günümüzde hızla artan obeziteyi beraberinde getirmektedir. Çalışmada beden kitle endeksindeki farklılıkların bireylerin yeme davranışı üzerinde fark oluşturup/olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Deney tasarımı tekniği ile yapılan çalışmada beden kitle endekslerine göre obez/kilolu, normal, zayıf bireyler kendi içinde homojen olacak şekilde belirlenmiştir. Her grupta 10 birey olacak şekilde toplam 30 birey ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılacak bireyleri belirlemek amacıyla çalışma grubu belirleme anketi bireylere uygulanmış ve ankete göre deneye katılacak bireyler belirlenmiştir. Çalışmaya katılan bireylere uygulama aşamasından önce yeme tutumu ve beden imajı ölçekleri uygulanmıştır. Bireyler, uygulama aşamasında tadım öncesi ve tadım esnası olacak şekilde farklı formlarda sunulan kurabiye örneklerine (n=16) duyusal analiz yapılmıştır. Duyusal analizler esnasında deri iletkenliği analizi uygulanmış olup elde edilen bulgular istatistiksel olarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre beden kitle endeksinin tabak sunumu, farklı renklerdeki kurabiyeleri tercihleri, tabak rengi ve genel beğeni üzerinde etkili olduğu gözlemlenmiştir. Fakat kurabiye renklerinin sunum yapılan tabaklar üzerinde etkisi incelendiğinde, obez bireylerde anlamlı farklılık oluşmadığı görülmüştür. Bu durumda ürün rengi ve sunulduğu tabak renginin obezite tedavisinde kullanımı için geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Eating attitude is a phenomenon that varies and is influenced by social, cultural, and psychological factors. Perceptual behavior related to the body can affect eating attitudes either positively or negatively and may lead to the development of eating disorders. Differences in individuals’ body mass ındex often emerge as a consequence of such disorders and are increasingly associated with the rising prevalence of obesity today. This study aimed to determine whether differences in body mass ındex create a significant distinction in individuals’ eating behaviors. Using an experimental design approach, participants were selected to ensure homogeneity within each body mass ındex category: obese/overweight, normal weight, and underweight individuals. The study was conducted with a total of 30 participants, with 10 individuals in each group. To identify eligible participants, a pre-selection questionnaire was administered, and individuals were selected based on their responses. Prior to the experimental phase, participants completed the Eating Attitudes Scale and the Body Image Scale. During the experimental phase, participants conducted sensory evaluations on cookie samples (n=16) presented in different forms both before and during tasting. During the sensory evaluations, galvanic skin response analysis was applied, and the data obtained were statistically analyzed. According to the results, body mass ındex was found to have an effect on plate presentation, color preferences of cookies, plate color, and overall liking. However, when examining the effect of cookie color in relation to the serving plates, no significant difference was observed among obese individuals. This suggests that product color and the color of the serving plate should be further developed for potential use in obesity treatment strategies.

Açıklama

Doktora Tezi

Anahtar Kelimeler

Beden Kitle Endeksi, Deneysel Tasarım, Galvanik Deri Tepkisi, Gastronomi, Body Mass Index, Experimental Design, Galvanic Skin Response, Gastronomy

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Yıldız, H. K. (2025). Beden kitle endeksinin ve yemek sunumunun nörogastronomi kapsamında değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı, Konya.