Gelirde kulüp yakınsama ve endüstriyel yoğunlaşma ilişkisi: Türkiye üzerine bölgesel bir analiz

Ekonomik faaliyetlerin mekânsal olarak belirli bölgelerde yoğunlaşması dışsallıklar ve ölçek ekonomilerine bağlı olarak gelir artışının önemli bir rol oynamaktadır. Diğer taraftan, Türkiye'de var olan bölgesel ekonomik eşitsizliklerin önemli bir kısmının artan endüstriyel faaliyetlerin bölgesel ölçekteki dengesiz dağılımından kaynaklandığı görülmektedir. Bu anlamda gelir bakımından geride kalmış bölgeler ile yüksek gelirli bölgeler arasındaki gelir farklılıkları, endüstriyel yoğunlaşmayı da içine alan başlangıç koşulları ile ilişkilendirilebilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki Düzey 2 bölgelerinde kulüp gelir yakınsaması hipotezinin test edilmesi ve kulüp yakınsama ile endüstriyel yoğunlaşma arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmadan elde edilen bulgular bölgesel ölçekte dört yakınsama kulübüne işaret ederken, bu kulüplerin ekonomik yapı itibariyle benzer özelliklere sahip olduğu görülmektedir. Bulgular ayrıca, endüstriyel yoğunlaşmanın gelir yakınsaması kapsamında bölgesel eşitsizlikleri azaltıcı rolüne işaret etmektedir. Bu anlamda, bölgesel karakteristiklere özgü endüstriyel politikaların artırılmasına ve çeşitlendirilmesine ihtiyaç olduğu görülmektedir.

The spatial concentration of economic activities in certain regions plays an important role in income growth due to externalities and economies of scale. On the other hand, it is observed that a significant part of the regional economic inequalities in Turkiye is caused by the unbalanced distribution of increasing industrial activities at the regional scale. In this sense, income differences between low-income and high-income regions can be attributed to initial conditions, including industrial concentration. This study aims to test the club income convergence hypothesis and examine the relationship between club convergence and industrial concentration in NUTS 2 regions in Turkiye. The findings of the study indicate that there are four convergence clubs at the regional scale and that these clubs have similar characteristics in terms of economic structure. The findings also point to the role of industrial concentration in reducing regional inequalities in the context of income convergence. In this sense, there is a need to increase and diversify industrial policies specific to regional characteristics.