Ebussuûd Efendi'nin İrşâdü'l-ʿakli's-Selîm ilâ Mezâya'l-kitâbi'l-kerîm isimli tefsirindeki hadislerin tahric ve değerlendirilmesi (Fâtiha ve Bakara sureleri örneği)

Bu çalışmada Ebussuûd Efendi'nin İrşâdü'l-ʿAkli's-Selîm İlâ Mezâya'l-Kitâbi'l-Kerîm isimli tefsirindeki hadislerin (Fatiha ve Bakara Suresi örneği) tahric ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Ebussuûd Efendi yaşadığı dönemde Şeyhülislâmlık yapan, ilmi çalışmalarıyla adından söz ettiren ve fetvaları ile devrine damga vuran büyük bir şahsiyettir. Böyle birisinin yazdığı tefsir de ilim câmiâsında değer ve itibar görmüştür. Bir döneme damgasını vuran bir alim olması ve eserin üzerine herhangi bir tahric çalışması yapılmaması bizi bu çalışmaya sevk etmiştir. Bu sebeple bu eserin Fâtiha ve Bakara Sûresindeki (1. Cildindeki) rivâyetler incelenmiştir. Giriş bölümünde araştırmanın önemi, amacı araştırmada takip edilen metod, Ebussuûd Efendi'nin hayatı, ilmi kişiliği ve eserleri zikredilmiştir. İlk bölümde Fâtiha Sûresinde yer alan rivâyetlerin tahrici, ikinci bölümde Bakara Sûresindeki rivâyetlerin tahrici ve sıhhat değerlendirmesi yapılmıştır. Bölüm sonlarında ise rivâyetlerin kritiği yapılmış Ebussuûd Efendi'nin hadis kullanım metodu üzerinde durulmuştur.

In this study, the hadiths in Ebussuûd Efendi's commentary titled Irshad Al-Aql Al-Salim İla Mazâya Al-Kitâb Al-Karim (specific to Surah Al-Fatiha and Bakara) were analyzed and evaluated. Ebussuûd Efendi is a great person who practiced as Şeyhülislam during his lifetime, made a name for himself with his scientific studies and left his mark on his era with his fatwas. The commentary written by such a person was also valued and respected in the scientific community. The fact that he is a scholar who left his mark on a period and that no work has been done on the work has led us to this study. For this reason, the narrations in Surah Fatiha and Bakara (Volume 1) of this work have been examined. In the introduction, the importance of the research, the aim of the research, the method followed in the research, the life, scientific personality and works of Ebussuûd Efendi are mentioned. In the first part, the narrations in the Fatiha Surah are analyzed, and in the second part, the authenticity and authenticity of the narrations in the Al-Bakara Surah are made. At the end of the chapter, the hadith usage method of Ebussuud Efendi, whose narrations were critiqued, was emphasized.