The Problem of Good in Kutadgu Bilig

Kutadgu Bilig, ahlak ve siyaset felsefesi bakımından Türk düşüncesinin en önemli kaynaklarından birisidir. İyilik sorunu hem ahlak hem de siyaset felsefesinde belirleyici bir önem taşır. Akıl, bilgi, adalet, kut gibi kavramların bütün bir resim olarak ortaya çıkmasında iyilik düşüncesinin yapıcı bir rol o ynadığını ifade etmek mümkündür. O halde Kutadgu Biligde iyilik sorununu tartışmak için ilk önce iyiliğin mahiyeti incelenmelidir. Yûsuf Hâs Hâcib Kutadgu Biligde bu sorunu dört temsilî şahıs üzerinden dönemin siyaset ve ahlak nazariyeleri temelinde ele alır. Bu bağlamda İslam- öncesi Türk, İran, Yunan ve İslam düşüncesi onun referansları olarak zikredilebilir. Yûsuf eserinde bütün bu kaynaklardan faydalanmakla birlikte, iyilik sorununu Yunan felsefesinin etkisiyle sistematik bir yapı kazanan İslam Felsefesi geleneği içinde değerlendirebileceğimiz gayeci mutluluk anlayışı içerisinde çözümlüyor görünmektedir. Dolayısıyla düşünür, en yüksek iyiliği en yüksek mutluluk olarak görmekte ve onu da ölümden sonra elde edilebilecek ideal hayat olarak betimlemektedir.

Kutadgu Bilig by Yūsuf Khāss Hājib is one of the most important sources of Turkish moral and political philosophy. The problem of the good holds a decisive position both in moral and political philo sophy. One can say that it is through the notion of good that such concepts as intelligence, knowledge, justice, and happiness acquire a holistic character. Therefore, one should analyze the nature and essence of the good before discussing the problem of the good in the Kutadgu Bilig. Yusuf addresses this question through four figurative personages on the basis of the co ntemporary political and moral theories. In this context, one can mention as his cultural and intellectual sources the pre-Islamic Turkish, the Persian, the Greek as well as Islamic thought. Though he has made use of all these sources, Yusuf seems to analyze the pro blem of the good in the frame of a teleological eudemonist ethics that can be considered within the tradition of Islamic philosophy which took a systematic nature under the influence of Greek thought. Thus, the thinker regards the highest good as the highest happiness, which he in turn describes as the ideal life in the Her eafter.