Türkiye, Japonya ve Sri Lanka örnekleri üzerinden afet yönetimi ve politikalarının karşılaştırmalı analizi

Bu çalışmada, Türkiye, Japonya ve Sri Lanka örnekleri üzerinden afet yönetimi ve politikalarının karşılaştırmalı bir analizi sunulmaktadır. Araştırmanın amacı, Sri Lanka'nın afet yönetim sistemini Türkiye ve Japonya'nın sistemleri ile karşılaştırarak, Sri Lanka'nın mevcut performansını, etkinliğini ve eksikliklerini değerlendirmektir. Bu değerlendirme sonucunda, Sri Lanka'nın afet yönetim sistemini daha da güçlendirmek için dikkate alınması gereken hususlar belirlenmiş ve bu bağlamda Türkiye ve Japonya'nın deneyimlerinden yararlanarak Sri Lanka için uygun bir model önerisi geliştirilmiştir. Araştırmada yöntem olarak kapsamlı bir literatür taraması yapılmış; ilgili ülkelerin yönetim sistemleri, yasal çerçeveleri ve kamu kurumlarının yayınları, resmi yazışmalar, kanunlar, yönetmelikler ve genelgeler incelenmiştir. Analiz sonuçları, Sri Lanka’da afet yönetimi sisteminin kurumsal koordinasyon eksiklikleri, paydaş katılımındaki yetersizlikler ve bilgi teknolojilerinin sınırlı kullanımı gibi yetersizlikleri ortaya koymuştur. Türkiye ve Japonya’nın afet yönetimi deneyimlerinden elde edilen dersler, Sri Lanka için önerilen modelin temelini oluşturmuştur. Bu model, bağımsız bir afet yönetim merkezi kurulmasını, merkezi ve yerel otoriteler arasında etkin koordinasyon mekanizmalarının geliştirilmesini, afet yönetiminin tüm aşamalarını kapsayan müdürlüklerin yeniden yapılandırılmasını ve kamu-özel sektör ile uluslararası işbirliklerini güçlendirecek bir çerçeveyi içermektedir. Bu çalışma, Sri Lanka'ya özgü kapsamlı bir afet yönetimi modeli sunarak, afet risk yönetimi literatürüne önemli katkılarda bulunmaktadır. Sri Lanka'da dayanıklılığın artırılması ve afet risklerinin azaltılmasında uyarlanabilir, kapsayıcı ve bağlama özgü yönetişim stratejilerinin önemini vurgulamakta, bu alanda gelecekteki araştırmalar ve uygulamalar için yol gösterici nitelikte öneriler sunmaktadır.

This study conducts a comparative analysis of disaster management systems and policies, focusing on Turkey, Japan, and Sri Lanka. The primary objective is to evaluate Sri Lanka’s disaster management framework by assessing its performance, efficiency, and limitations in comparison to the models of Turkey and Japan. Based on this analysis, critical areas for strengthening Sri Lanka’s disaster management are identified, and a tailored model is proposed, leveraging lessons from the experiences of Turkey and Japan. The research methodology relies on an extensive literature review, analyzing disaster management systems, legal frameworks, institutional publications, official documents, laws, regulations, and directives relevant to the three countries. The findings reveal significant weaknesses in Sri Lanka’s disaster management, including gaps in institutional coordination, insufficient stakeholder engagement, and limited integration of information technology. Drawing from Turkey and Japan’s best practices, the proposed model recommends establishing an independent disaster management authority, enhancing coordination mechanisms between central and local agencies, restructuring directorates to address all disaster management phases, and fostering stronger public-private partnerships and international collaboration. By presenting a comprehensive, context-specific disaster management model for Sri Lanka, this study contributes to the broader disaster risk management literature. It underscores the importance of adaptive, inclusive, and contextdriven governance strategies for strengthening resilience and mitigating disaster risks, offering actionable insights for future research and policy development.