Sürdürülebilir kalkınma bağlamında Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin geçerliliği: Yükselen piyasalar üzerine panel veri analizi

Çevre ve ekonomik gelişme arasındaki ilişki günümüzde çok sayıda hükümet tarafından sürdürülebilir kalkınmaya yönelik benimsenen politika kararları ve stratejilere önemli bir zemin oluşturmuştur. Çevre ve kalkınma çerçevesinde ortaya çıkan karşılıklı bağımlıkların anlaşılması yaşam kalitesi, ekonomik refah ve sosyal eşitlik gibi küresel çaptaki sorunlara ilişkin öngörüler sunabilmektedir. Bu bağlamda söz konusu ilişkinin son dönemdeki akademik tartışmalara da sıklıkla konu edildiği görülmektedir. Bu çalışmada Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezinin yükselen piyasa ekonomileri kapsamındaki geçerliliği araştırılmaktadır. 1993-2019 yılları arası döneme ait 19 ülkeyi kapsayan bir panel veri setinin kullanıldığı çalışmada, ekonomik gelişme ve çevre kirliliği arasındaki uzun dönem ilişki ikinci nesil panel veri tahmin yöntemleri kullanılarak incelenmektedir. Buna göre AMG tahmincisi sonuçları ÇKE hipotezinin panelin genelinde geçerli olduğunu gösterirken, CCE-MG tahmincisi söz konusu ilişkiye yönelik kısmi bir kanıt sunmaktadır. Ülke düzeyinde elde edilen karma sonuçlarda, CCE-MG tahmincisi 11 ülkede, AMG tahmincisi 12 ülkede benzer bir ilişkiye işaret ederken, iki tahmincide de bu ilişki dört ülkede anlamlı bulunmuştur. Öte yandan, her iki tahminci için ortak üç ülkede ekonomik gelişme ile çevre kirliliği arasında "U" şeklinde bir ilişki olduğu ve bir ülkede bu ilişkinin anlamlı olduğu görülmektedir. Son olarak, AMG tahmincisi kapsamında ÇKE dönüm noktası 6.638 dolar olarak hesaplanırken, nüfus yoğunluğunun çevre üzerindeki bozucu etkisine ilişkin kısmi kanıtlara ulaşılmaktadır. Sonuçlar kapsamında, yükselen piyasa ekonomilerinin kalkınma hedeflerini sürdürülebilirlik ekseninde yeniden gözden geçirmeleri gerektiği önerilmektedir.

The relationship between environment and economic development has provided an important basis for policy decisions and strategies adopted by many governments towards sustainable development. Understanding the interdependencies that arise within the framework of environment and development can provide insights into global problems such as quality of life, economic welfare and social equity. In this context, such a relationship has been the subject of recent academic debates. This study investigates the validity of the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis in emerging market economies. Using a panel data set covering 19 countries for the period between 1993-2019, the study analyses the long-run relationship between economic development and environmental pollution via second generation panel data estimation methods. Accordingly, the results of the AMG estimator show that the EKC hypothesis is valid throughout the panel, while the CCE-MG estimator provides partial evidence for the same relation. Although the CCE-MG and AMG estimators point to a similar result for EKC in 11 and 12 countries, respectively, this result is significant in four countries for both estimators. However, for both estimators, there is a 'U' shaped relationship between economic development and environmental pollution in the same three countries, but this is significant only for one country. Under the AMG estimator, turning point of the EKC is calculated as $6,638. The results also provide partial evidence of the deteriorating impact of population density on the environment. Finally, it is suggested that emerging market economies should reconsider their development goals in terms of sustainability.