Geleneksel olmayan para politikalarının finansal istikrar üzerine etkisi: Türkiye örneklemesi

2008 küresel krizinden sonra gelmiş ülkelerde uygulanan yeni parasal politikalar Türkiye'nin de aralarında olduğu birçok gelişmekte olan ülkeler için finansal istikrarda bozulmaların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Ekonomideki değişmelerin politikalarda değişmeye neden olduğu bu son dönemlerde, Türkiye 2010 yılının sonlarında finansal istikrarı sağlanması amacıyla geleneksel para politika araçlarının yanında geleneksel olmayan para politikası stratejileri uygulamaya başlamıştır. Bu çalışmada küresel kriz sonrasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının uygulamaya koyduğu geleneksel olmayan politikaları ve bu politikaların finansal istikrar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma kapsamında dünyada kullanılan 8 tane geleneksel olmayan para politika araçlarına değindikten sonra Türkiye'de kullanılan faiz koridoru, zorunlu karşılıklar, kaldıraca dayalı zorunlu karşılıklar, rezerv opsiyon mekanizması ve likidite yönetimi politika araçları incelenmiştir. Zaman serisinden faydalanılan bu çalışmada 2011 ve 2017 yılları arasındaki veriler kullanılmıştır. Finansal istikrarı belirleyen faktörler olduğu için cari açık, enflasyon, reel kur ve finansal sağlamlık endeksi bağımlı değişken, zorunlu karşılık oranı ve borç verme faiz oranı da bağımsız değişken olarak modele eklenmiş ve etkinlik düzeyleri sorgulanmıştır. Çalışmada geleneksel olmayan para politikaları ile finansal istikrar arasındaki ilişkinin belirlenmesi için VAR yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda geleneksel olmayan para politikalarının finansal istikrar üzerinde etkili olduğu fakat bu etkinin analiz sonuçlarından yola çıkarak dalgalı olmasından dolayı kısmen etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

After the 2008 global financial crisis, new monetary policies that are implemented in the developed countries have caused to the deterioration in financial stability in the developing countries and in Turkey. In these recent periods, where changes in the economy caused changes in policies, Turkey has been implemented non-traditional monetary policy tools alongside the traditional monetary policy strategy in order to ensure financial stability at the end of 2010. In this study, non-traditional policies implemented by the Central Bank of the Republic of Turkey in the aftermath of the global crisis and its effects on the financial stability of these policies were examined. After mentioning 8 non-traditional monetary policy instruments used in the world, the interest rate corridor is used in Turkey, reserve requirements, reserve requirements based on leverage, reserve option mechanism and liquidity management policy tools are investigated. The ime series data were used between 2011 and 2017 in this study. As there are factors determining financial stability; current account deficit, inflation, real exchange rate and financial soundness index dependent variable, required reserve ratio and lending interest rate were added to the model as an independent variable and their efficiency levels were questioned. In this study, VAR method is analyzed to determine the relationship between non-traditional monetary policies and financial stability.