Konya Bölge Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan yazma eserlerdeki vakıf mühürleri ve analizleri

Günümüz dünyasına kadim bir medeniyetin mirası olan kütüphanelerin büyük çoğunluğu vakıflar yolu ile kurulmuştur. Yazma eserlere basılan vakıf mühürleri ise kütüphanelerin vakıf yoluyla kurulduğunu tescil eden birer belge niteliği taşır. Bu çalışma, Konya Bölge Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan 12 bin yazma eserde tespit ettiğimiz 55 adet vakıf mührünün detaylı analizlerinden oluşmaktadır. Sanatsal açıdan incelendiği zaman mühürcülük sanatının, hüsn-i hat, tezhip ve hakkâklık gibi sanatları barındıran kollektif bir sanat olduğu görülür. Sert bir yüzeye oyularak ya da kazınarak yapılan yazı ve süslemeler bu sanatın ne kadar meşakkatli ve maharet isteyen bir sanat olduğunu gösterir. Mühürlerin, yazısı gereği hattı, estetiği gereği istifi ve işlevleri açısından kusursuz olması beklendiğinden, ustasının iyi bir eğitimden geçmiş olması gerektiği kaynaklarda belirtilir. Çalışmamızda, yazma eserlerde bulunan mühürler tespit edilip katalog haline getirilmiş ve hat sanatı açısından değerlendirilmiştir.

The vast majority of libraries, which are the legacy of an ancient civilization to today's world, were established through foundations. Foundation seals printed on manuscripts serve as final documents proving that libraries were established through the Foundation. This study consists of detailed analysis of 55 foundation seals that we identified in 12 thosand manuscripts in the Konya Regional Manuscript Library. When analyzed from an artistic point of view, it is seen that the art of stamping is a collective art that includes arts such as calligraphy, illumination and engraving. The inscriptions and ornaments made by carving or engraving on a hard surface show how arduous and skillful this art is. Since the seals are expected to be perfect in terms of their lines, aesthetics, stacking and functions, it is stated in the sources that the master must have had a good education. In our study, the seals found in the manuscripts were identified, cataloged and evaluted in terms of calligraaphy.