İmar barışı uygulamaları ve denetimleri: Konya örneği

İlk olarak 1948 yılında Ankara ili özelinde yapılan düzenlemeyle uygulamaya giren İmar Afları günümüze kadar birçok farklı kanunla ve değişik düzenlemelerle uygulanmaya devam etmiştir. İlk başlarda gelişme ve kentleşme oranının giderek arttığı şehirlerdeki barınma sorunlarını ortadan kaldırmaya yönelik olarak yapılan düzenlemelerin sonuncusu ise 3194 sayılı İmar Kanunu’na eklenen Geçici 16. Madde ile kamuoyunda İmar Barışı olarak adlandırılan uygulamadır. Bu çalışmada çok geniş bir uygulama alanı olan İmar Barışının kent mekanına yansımaları Konya kenti örneğinde ele alınmıştır. İmar barışına yönelik Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü tarafından yürütülen denetim verileri ışığında Konya ilinde en çok yapı kayıt belgesinin alındığı ve iptal edildiği Meram ve Selçuklu merkez ilçeleri araştırmada odaklanılan örneklem alanları olmuştur. Güçlü ulaşım akslarına yakın bir konumdaki Meram ve Selçuklu ilçelerinde kentleşme oranları yüksek olup çeperlerinde tarım alanları bulunmaktadır. Yapı Kayıt Belgesi denetim verilerinden yola çıkarak tezde örneklem alanlarındaki kaçak yapılaşmanın İmar Barışı uygulaması ile azalıp azalmadığı, bir diğer deyişle İmar Barışının kaçak yapılaşmayı artırıcı bir etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bulgular İmar Barışının kaçak yapılaşmayı artırıcı bir etkisinin olduğunu göstermektedir.

The Zoning Amnesty, which was first implemented in 1948 with a regulation specific to Ankara Province, has continued to be implemented with many different laws and regulations to the present day. The last of the regulations made to eliminate housing problems in cities where the development and urbanization rate is increasing is the application known as Zoning Peace in the public opinion with the Temporary Article 16 added to the Zoning Law No. 3194. In this study, the reflections of the Zoning Peace, which has a very wide application area, on urban space are discussed in the example of Konya city. In the light of the inspection data conducted by the Konya Environment, Urbanization and Climate Change Directorate regarding the Zoning Amnesty, the central districts of Meram and Selçuklu, where the most building registration certificates were obtained and cancelled in Konya province, were the sample areas focused on in the research. Urbanization rates are high in Meram and Selçuklu districts, which are located close to strong transportation axes, and there are agricultural areas on their peripheries. Based on the Building Registration Certificate inspection data, the thesis investigated whether the illegal construction in the sample areas decreased with the Zoning Amnesty application, in other words, whether the Zoning Peace had an increasing effect on illegal construction. The findings show that the Zoning Peace had an increasing effect on illegal construction.