Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının ‘İyi Vatandaş’ Kavramı Hakkındaki Metaforik Algıları

Metaforlar, eğitim araştırmalarında deneyimlere dayalı algıların belirlenmesinde yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Çünkü metaforlar, özellikle tartışmalı konulardaki farklı perspektifleri göstermek için oldukça uygundur. Bu araştırma, gelecekte vatandaşlık, insan hakları ve demokrasi derslerini okutacak sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ‘iyi vatandaş’ kavramı hakkındaki metaforik algılarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinde hermenötik araştırma yaklaşımına göre tasarlanmıştır. Çalışma grubu, Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliğinde okuyan 142 öğretmen adayından oluşmaktadır. Yapılandırılmış metaforla toplanan veriler, metaforik analiz ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan öğretmen adayları, ‘iyi vatandaş’ kavramıyla ilgili 61 farklı metafor üretmişlerdir. Bu metaforlar içerisinde en çok Mustafa Kemal Atatürk, ağaç ve güneş isimleri kullanılmıştır. Bu metaforlardan aydınlatıcı ve bilgilendirici; sadık, vatansever ve koruyucu; yol gösterici ve öncü; faydalı; sorumlu ve etkin; bilinçli ve tecrübeli; fedakâr; adil; katılımcı ve işbirlikçi; cömert ve yardımsever, çalışkan ve uzman vatandaş olmak üzere toplamda 12 vatandaşlık kategorisi çıkarılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk, çeşitli özellikleriyle yedi farklı kategoride yer almıştır.

Metaphors are often used in educational studies to as certain perceptions that are based on experiences because metaphors are able to adequately demonstrate the different perspectives regarding controversial subject matters.The study was designed according to the hermeneutical research approach in qualitative research methods. The study group consisted of 142 teacher candidates from the Social Studies Teaching Department of Usak University Faculty of Education. The participant students produced 61 different metaphors about the concept of‘good citizen’. Among the metaphors, the most used names/words were Mustafa Kemal Ataturk, tree and sun. Inaddition, 12 citizenship categories such as enlightening and informative citizen; loyal, patriotic, and protective; guiding and leading; useful; responsible and effective; conscious and experienced; devoted; fair; participant and collaborative; generous and helpful; industrious and expert citizen emerged from these metaphors. Mustafa Kemal Ataturk was used with his various qualities in seven different categories.