Gündelik Hayat ve Ölüm: Kayseri’de Yas Kültürü

Bu çalışma gündelik hayat gerçeği olarak ölüme odaklanmakta, Kayseri’de yas kültürünü anlamaya çalışmaktadır. Gündelik hayatın bir gerçeği olarak ölüm sıklıkla karşımıza çıkmakta ve beraberinde bir yas sürecini getirmektedir. Bu yas süreçleri her ne kadar bireysel olarak görülse de kolektif olarak yaşanmakta yani ölüm kolektif bir şekilde karşılanmaktadır. Çünkü yas süreci toplumsal olarak gerçekleştirilen pek çok ritüeli bünyesinde barındırmakta, her bir ritüelde kendisini yeniden inşa etmektedir. Bu açıdan çalışmada ölüm ve yas sürecinin içeriklerinden ritüellerine yasın toplumsal ve kültürel anlamları aranmaktadır. Bu doğrultuda Kayseri yas kültürünü oluşturan yasaklama ve emirlerde, cenaze ve yas ritüellerinde, tüm bunlara eşlik eden çeşitli faktörlerde toplumsal izler üzerinde durulmuştur. Bu izlerin anlaşılması için ise nitel araştırma yöntemi kullanılarak Kayseri ili Melikgazi ilçesinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerine göre yas sürecinin toplumsal kontrol ve kınamalardan geçtiği anlaşılırken içeriği de detaylandırılmıştır. Buna göre dayanışma ve hatırlama/anmaya konu olan yas sürecinin toplumsal olarak yaşandığı ve aşıldığı anlaşılmıştır.

This study focuses on death as a reality of daily life and tries to understand the mourning culture in Kayseri. As a fact of daily life, death often appears before us and brings with it a process of mourning. Although these mourning processes are seen individually, they are experienced collectively, that is, death is met collectively. Because the mourning process includes many socially performed rituals and reconstructs itself in each ritual. In this respect, the study seeks the social and cultural meanings of mourning, from the contents of the death and mourning process to its rituals. In this direction, the social traces in prohibitions and orders, funeral and mourning rituals, and various factors accompanying all these, were emphasized. In order to understand these traces, a research was carried out in Melikgazi district of Kayseri province by using the qualitative research method. According to the research data, while it is understood that the mourning process passes through social control and condemnation, its content is also detailed. Accordingly, it has been understood that the mourning process, which is the subject of solidarity and remembering/commemoration, is socially experienced and overcome.