Ebû Mansûr es-Seâlibî ve el-İktibâs Mine’l-Kur’ân’i’l-Kerîm Adlı Eseri

Bu çalışmada, Ebû Manṣûr ʿAbdülmelik b. Muhammed b. İsmâil es̱-S̱eʿâlibî’nin (350- 429/961-1038) hayatı, edebi kişiliği ve bir bedîʿ türü olan iḳtibâs sanatıyla birlikte el-İḳtibâs mine’l Ḳurʾâni’l-Kerîm adlı eseri ele alınmıştır. Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmuştur. Girişte çalışmanın konusu, amacı, problemi, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. İlk olarak S̱eʿâlibî’nin ilim ve kültür dünyasındaki değerini tespit için yaşadığı dönemin ilmî, siyâsi ve kültürel yapısına değinilmiş ardından hayatı, eserleri, ahlâkî, edebî ve kişisel özellikleri üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise edebî bir sanat olarak, şiirde ve nesirde ifadeye canlılık ve güzellik katan, sözü pekiştirip güçlendiren iḳtibâs sanatından ve örneklerinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde ise iḳtibâs sanatı, Seʿâlibî’nin el-İḳtibâs mine’l-Ḳurʾâni’l-Kerîm eseri özelinde, beyân ve bediʿ ilim esaslarına göre üslup, şekil, muhteva yönüyle ele alınmış, örneklerle ilmî ve bilimsel değeri ortaya konulmuştur.

In this study, the life of Abû Mansûr Abdülmelik b. Muhammed b. İsmâil et- T̲h̲a'ālibī (350-429/961-1038), his literary personality and the art of iktibâs, which is a type of bedî, together with his work “al-Iḳtibâs mine'l-Ḳurʾâni'l-Kerîm” are discussed. The study consists of an introduction and three parts. In the introduction, information is given about the subject, purpose, problem, method and resources of the study. Firstly, in order to determine the value of T̲h̲a'ālibī in the world of science and culture, the scientific, political and cultural structure of the period he lived in was mentioned, then his life, works, moral, literary and personal characteristics were emphasized. In the second part of the study, as a literary art, the art of iḳtibas, which adds vitality and beauty to the expression in poetry and prose, and reinforces and strengthens the word, and its examples are mentioned. In the third part of the study, the art of iḳtibâs is handled in terms of style, form and content, in accordance with the principles of beyân and bediʿ science, in particular T̲h̲a'ālibī's al İḳtibâs mine'l-Ḳurʾânî'l-Kerîm, and its scientific and scientific value is revealed with examples.