KOAH alevlenme ile başvuran hastaların acil sonlanım kararında nötrofil lenfosit oranı, laktat ve laktat klirensinin değeri

KOAH alevlenme; sık tekrarlayan acil başvurusu ve uzun süre takip gerektirmesi nedeniyle giderek artan ekonomik ve sosyal yüke neden olmaktadır. Başvuru anında bakılacak ucuz ve kolay kan parametreleri ile yatış ya da taburculuk öngörüsü yapabilmek oldukça önemlidir. Bu çalışmada, KOAH alevlenme ile acil servise başvuran hastalardan alınan rutin kan tetkikleri kullanılarak hesaplanan nötrofil lenfosit oranı, laktat ve laktat klirensi değerlerinin, hastaneye yatış ya da taburculuk kararını vermede etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu retrospektif tek merkezli çalışmaya, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniği'ne 01 Ocak 2015 – 01 Ocak 2020 tarihleri arasında KOAH alevlenme ile başvuran, 18 yaşını doldurmuş, acil servis biriminde nötrofil, lenfosit ve laktat parametreleri çalışılmış hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalarda kaydedilen veriler; yaş, cinsiyet, vital bulgular, laktat, nötrofil, lenfosit, uzun süreli oksijen tedavisi kullanım durumu, acil sonlanımı (taburculuk, servis yatışı, yoğun bakım yatışı, eksitus), hastane içi sonlanımı (hastanede kalış süresi, sağkalım, eksitus) şeklindedir. Nötrofil lenfosit oranı, hemogram tahlilindeki nötrofil ve lenfosit değerleri kullanılarak, laktat klirensi ise hastanın acil servise başvurusunda alınan kan gazı tahlilindeki laktat değeri ve başvurudan sonra 2. saatte alınan kan gazındaki laktat değeri kullanılarak hesaplandı. Nötrofil lenfosit oranı, laktat ve laktat klirensi değerlerinin hastanın acil sonlanımı ve hastane içi sonlanımı arasındaki ilişkisi istatistiksel olarak incelendi. Araştırma sonucu elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 18.0 paket programı ile analiz edildi. Tanımlayıcı analizlerde frekans verileri sayı (n) ve yüzde (%) olarak, sayısal veriler ise ortalama±standart sapma, minimum-maksimum olarak gösterildi. Veri sayısına bakılarak merkezi limit teoremine göre normal dağıldığı kabul edildi. Tüm testler için istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Bu çalışmaya, KOAH alevlenme ile acil servise başvuran 1024 hasta dahil edildi. Hastaların %13,2'si (n=135) kadın, %86,8'i (n=889) erkek idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 69,35±10,01 yıl olarak bulundu. Hastaların %59,7'sine (n=611) servis yatışı, %14,9'una (n=153) yoğun bakım yatışı yapıldı. Hastaların %25,4'ü (n=260) acil servisten taburcu edildi. Hastanede en az bir gün yatış yapılan hastaların hastanede kalış süreleri ortalaması 11,52±6,74 gün olarak tespit edildi. Hastaların laktat ortalaması 1,55±0,88 mmol/L, nötrofil lenfosit oranı ortalaması 9,54±9,57, laktat klirensi ortalaması ise %-0,83±41,54 olarak bulundu. Acil servisten taburcu olan hasta grubunda laktat klirensi düzeyi, diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p <0,001). Acil servisten yatış yapılan hasta grubunda laktat ve nötrofil lenfosit oranı düzeyleri, taburcu olan hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,001). Nötrofil lenfosit oranı düzeyinin acil servisten yatışı öngörmede tanısal değeri olduğu saptandı (AUC:0,68, p<0,001). Laktat klirensinin acil servisten taburculuğu öngörmede tanısal değeri olduğu tespit edildi. (AUC:0,82, p<0,001). Çalışmaya dahil edilen hastaların hastane sonlanımında; hastaların laktat ve nötrofil lenfosit oranı düzeyleri, eksitus olan hasta grubunda diğer gruba göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,001). Laktat düzeyinin, hastane sonlanımını öngörmede tanısal değeri olduğu bulundu (AUC:0,69, p<0,001). Nötrofil lenfosit oranı düzeyinin, hastane sonlanımını öngörmede tanısal değeri olduğu saptandı (AUC:0,73, p<0,001). Sonuç: KOAH alevlenme ile acil servise başvuran hastaların NLR ve laktat klirensi düzeyleri, hastaların acil servisten taburcu ya da hastaneye yatış kararını vermede klinisyenlere yardımcı parametreler olarak kullanılabilir. Ayrıca hastaların, hastane sonlanımını öngörmede laktat ve NLR düzeyleri yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: KOAH alevlenme, Nötrofil lenfosit oranı, Laktat klirensi

Excerbation of COPD; it causes an increasing economic and social burden due to frequent recurrent emergency applications and the need for long-term follow-up. It is very important to be able to predict hospitalization or discharge with cheap and easy blood parameters to be checked at the time of application. In this study, it was aimed to evaluate the effectiveness of neutrophil lymphocyte ratio, lactate and lactate clearance values calculated by using routine blood tests taken from patients who applied to the emergency department with COPD exacerbation, in making the decision for hospitalization or discharge. Method: In this retrospective single center study, patients over 18 years of age who applied to Necmettin Erbakan University Meram Faculty of Medicine Emergency Department with COPD exacerbation between 01 January 2015 and 01 January 2020, whose neutrophil, lymphocyte and lactate parameters were tested in the emergency department were included. Data recorded in patients included in the study; age, gender, vital signs, lactate, neutrophil, lymphocyte, long-term use of oxygen therapy, emergency outcome (discharge, hospitalization, intensive care hospitalization, exitus), in-hospital outcome (duration of hospital stay, survival, exitus). The neutrophil-lymphocyte ratio was calculated using the neutrophil and lymphocyte values in the hemogram analysis, and the lactate clearance was calculated using the lactate value in the blood gas analysis taken at the patient's admission to the emergency department and at the 2nd hour after the admission. The relationship between neutrophil-lymphocyte ratio, lactate and lactate clearance values between the patient's emergency outcome and in-hospital outcome was analyzed statistically. The data obtained as a result of the research were analyzed in computer environment with the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 18.0 package program. In descriptive analyses, frequency data were shown as numbers (n) and percentage (%), and numerical data as mean±standard deviation, minimum-maximum. Considering the number of data, it was accepted that it was normally distributed according to the central limit theorem. The statistical significance level for all tests was accepted as p<0,05. Results: 1024 patients admitted to the emergency department with COPD exacerbation were included in this study. 13,2% (n=135) of the patients were female and 86,8% (n=889) were male. The mean age of the patients included in the study was 69,35±10,01 years. 59,7% (n=611) of the patients were admitted to the service and 14,9% (n=153) of them were admitted to the intensive care unit. 25,4% (n=260) of the patients were discharged from the emergency department. The mean hospital stay of the patients who were hospitalized for at least one day was determined as 11,52±6,74 days. The mean lactate ratio of the patients was 1,55±0,88 mmol/L, the mean neutrophil-lymphocyte ratio was 9,54±9,57, and the mean lactate clearance was -0,83±41,54%. The lactate clearance level in the patient group discharged from the emergency department was found to be statistically significantly higher than the other groups (p<0,001). The lactate and neutrophil lymphocyte ratio levels in the patient group hospitalized from the emergency department were found to be statistically significantly higher than the discharged patient group (p<0,001). The level of neutrophil lymphocyte ratio was found to have a diagnostic value in predicting hospitalization from the emergency department (AUC:0,68, p<0,001). Lactate clearance was found to have a diagnostic value in predicting discharge from the emergency department (AUC:0,82, p<0,001). In the hospital outcome of the patients included in the study; the lactate and neutrophil lymphocyte ratio levels of the patients were found to be statistically significantly higher in the died patient group compared to the other group (p<0,001). Lactate level was found to have a diagnostic value in predicting hospital outcome (AUC:0,69, p<0,001). The level of neutrophil lymphocyte ratio was found to have a diagnostic value in predicting hospital outcome (AUC:0,73, p<0,001). Conclusion: NLR and lactate clearance levels of patients presenting to the emergency department with a COPD exacerbation can be used as helpful parameters for clinicians in making the decision to discharge patients from the emergency department or to be admitted to the hospital. In addition, lactate and NLR levels of patients may be helpful in predicting hospital outcome. Keywords: Exacerbation of COPD, Neutrophil lymphocyte ratio, Lactate clearance