Abdulla Şaik'in eserlerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı Azerbaycan'ın çocuk edebiyatı yazarlarından biri olan Abdulla Şaik'in eserlerini çocuk dünyasına katkıda bulunduğu değerler açısından incelemektir. Araştırmada Abdulla Şaik'in oğlu Prof. Dr. Kemal Talıbzade tarafından derlenmiş "Abdulla Şaik Seçilmiş Eserleri" isimli üç ciltlik kitabından faydalanılmıştır. Çalışmada bu kitaptan seksen dokuz eser seçilmiş ve bu eserler öğretim programında yer alan değerler dikkate alınarak oluşturulan değer listesinden yirmi dokuz adet değere göre incelenmiştir. İncelenen eserlerde bu değerlerin nasıl ve ne oranda yer aldığı tespit edilmiş ve sözü geçen eserlerin değerler eğitiminde nasıl kullanılabileceği tartışılmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi esas alınarak yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı Abdulla Şaik'in eserlerini değerler eğitimi açısından incelemektir. Bu amaca yönelik olarak gerçekleştirilen çalışma giriş, beş bölüm ve kaynakça'dan oluşmaktadır. Giriş'te problem durumu, araştırmanın amacı ve önemi, tanımlara yer verilmiştir. Birinci bölümde yöntem başlığı altında araştırma modeli, evren ve örneklem, verilerin toplanması ve verilerin analizi hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde değer kavramı, değerlerin özellikleri, değerlerin önemi ve işlevleri, değerler eğitiminin tanımı, değerler eğitimi yaklaşımları, okullarda değerler eğitimi ve ailede değerler eğitimi anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Abdulla Şaik'in hayatı hakkında verilen bilgiler derlenmek suretiyle kısaca verildikten sonra edebî kişiliği ortaya konmuştur. Eserlerinde eğitim ve terbiye meselesi anlatılmış ve eserleri liste halinde sunulmuştur. Aynı zamanda bu bölümde Azerbaycan çocuk edebiyatı hakkında kısaca bilgi verildikten sonra Abdulla Şaik'in Azerbaycan çocuk edebiyatındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde Abdulla Şaik'in eserleri, şiirleri, piyesleri, temsilleri, poemaları ve hikâyeleri verilerin analizinde verilmiş yirmi dokuz değer başlığı altında incelenmiş ve buna göre hangi değerlerin ne oranda yer aldığı tespit olunarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Beşinci bölümde ise araştırma bulgularına dayanılarak ulaşılan sonuçlar ve öneriler yer almaktadır. Araştırmada kullanılan bütün kaynaklar ise kaynakça bölümünde yer almıştır. Bu çalışmanın her aşamasında bana yardımcı olan çok değerli danışman hocam Sayın Prof. Dr. Zehra Göre'ye ve tez yazma sürecinde bana her zaman destek olan aileme ve arkadaşım Feyza Topçu'ya canı gönülden şükranlarımı sunarım.

The main purpose of this study is to examine the works of Abdulla Şaik, one of the authors of Azerbaijani children's literature, in terms of the values which he contributed to the children's world. A three-volume book titled "Abdulla Şaik Seçilmiş Eserleri" compiled by Abdulla Şaik's son Prof. Dr. Kemal Talıbzade has been used in this study. In this study, eighty-nine works are selected from this book and these works are examined according to 29 values from the value list which is created by taking into account the values in the curriculum. How and to what extent these values are determined in the examined works and how these works can be used in values education are discussed. The study was carried out on the basis of document analysis of qualitative research methods. The aim of this study is to examine Abdulla Şaik's works in terms of values education. The study consists of five chapters and bibliography. In the introduction, problem status, purpose and importance of research, and definitions are introduced. In the first chapter, information about the research model, the universe and the sample, the data collection and the analysis of the data are given. In the second part of the study, value concept, properties of values, importance and functions of values, definition of values education, approaches to values education, values education in schools and values education in family are explained. In the third chapter, after a brief information about Abdulla Şaik's life, her literary personality is illuminated. In his works, the issue of education and training is described and his works are listed. At the same time, in this section, after giving a brief information about Azerbaijani children's literature, the position of Abdulla Şaik in Azerbaijani children's literature is determined. In the fourth chapter, the works, poems, plays, representations, poems and stories of Abdulla Şaik have been analyzed under the title of twenty-nine values. In the fifth chapter, the results and suggestions are obtained based on the findings of the research. All sources used in the research are included in the bibliography section. I would like to express my sincere gratitude to my dear supervisor Prof. Dr. Zehra Göre, who helped me at every stage of this study and to my family and my friend Feyza Topçu, who always supported me in the thesis-writing process.