Doğal mirasın korunması açısından korunan alanların ortaöğretim coğrafya müfredatında kullanımının değerlendirilmesi

Doğal mirasın korunması açısından korunan alanların ortaöğretim coğrafya müfredatında kullanımının değerlendirilmesi adlı çalışmamızda; Milli Eğitim Bakanlığı ortaöğretim coğrafya müfredatında doğal mirasın korunması açısından korunan alanlar ve doğal mirasın korunması ile ilgili kazanımlara ne oranda yer verildiği ve müfredatın uygulayıcısı coğrafya öğretmenlerinin müfredatta doğal mirasın korunması ve korunan alanlara ne kadar yer verildiği ile ilgili görüşleri ayrıca gerek ders içinde gerek ders dışı öğrenme ortamı olarak gezilerde korunan alanlarla ilgili kazanımlara ne kadar yer verebildikleri, hangi yöntem ve teknikleri kullandıkları, öğrencilerde hangi değer, beceri ve yetkinlikleri kazandırdıkları ve tüm bunlarla ilgili tespit edilen hususlara bağlı olarak çeşitli öneriler getirilmiştir. Araştırma durum çalışması deseniyle yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Adana İli’nde farklı tür ve alanlarda eğitim yapan resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların görüşlerine göre doğal miras alanlarının korunması ile ilgili kazanımlara ortaöğretim coğrafya müfredatında yeterli düzeyde yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca; katılımcıların uygulamadaki tecrübelerine göre korunan alanların korunmasıyla ilgili kazanımları işlerken en fazla yaşadıkları zorluk olarak korunan alanlara gezi düzenleyemedikleri, gezi konusunda bürokratik ve maddi sorunlarla karşılaştıklarını, korunan alanlara öğrenciyi götüremedikleri için istenilen davranış değişikliğini meydana getiremediklerini belirtmişlerdir. Bazı katılımcıların korunan alanlara gezi düzenlemek konusunda öğrencilerin güvenliği ile ilgili sorumluluk almak istemediklerini belirtenler de olmuştur. Gerek ortaöğretim coğrafya dersi öğretim programında olsun gerek okullardaki ders içi ve ders dışı eğitim faaliyetlerinde olsun doğal mirasın korunması eğitimi konusunda yetersizlikler olduğu tespitine ulaşılmıştır. Coğrafya dersi öğretim programında korunan alanlar ve doğal mirasın korunması konularında kazanımların artırılması ve coğrafya öğretmenlerinin doğal mirasın korunması açısından korunan alanlarla ilgili eğitimi en etkili şekilde verecekleri yöntem olan gezi ile ilgili bürokratik ve maddi sorunlara etkili çözümler sunulması ve özellikle gezi yapmaktan çekinen öğretmenlerin eğitilmesi ve teşvik edilmesi, doğal mirasın korunması açısından korunan alanlarla ilgili verilecek eğitime en büyük katkıyı sağlayacak hususlar olacaktır.

In our study titled Evaluation of the use of protected areas in the secondary school geography curriculum in terms of protection of natural heritage; Various suggestions have been made depending on the extent to which protected areas and achievements related to the protection of natural heritage are included in the secondary education geography curriculum of the Ministry of National Education, the views of the geography teachers who implement the curriculum on how much space is given to the conservation of natural heritage and protected areas in the curriculum, as well as how much space they can include in the lessons and on trips as an extracurricular learning environment, which methods and techniques they use, what values, skills and competencies they provide in students, and the issues determined regarding all these. The research was conducted with a case study design. A semi-structured interview form prepared by the researcher was used as a data collection tool. The research was conducted with geography teachers working in public and private secondary education institutions providing education in different types and fields in Adana Province in the 2023-2024 academic year. As a result of the research, it was concluded that, according to the opinions of the participants, the achievements related to the protection of natural heritage areas were not included sufficiently in the secondary school geography curriculum. Moreover; According to the participants' practical experiences, they stated that the most difficult thing they experienced while processing the gains related to the protection of protected areas was that they could not organize trips to protected areas, they encountered bureaucratic and financial problems regarding the trip, and they could not bring about the desired behavioral change because they could not take students to protected areas. Some participants also stated that they did not want to take responsibility for the safety of students in organizing trips to protected areas. It has been determined that there are inadequacies in natural heritage conservation education, both in the secondary school geography course curriculum and in curricular and extracurricular educational activities in schools. Increasing the gains in the geography course curriculum on protected areas and conservation of natural heritage, providing effective solutions to bureaucratic and financial problems related to travel, which is the most effective way for geography teachers to provide education on protected areas in terms of protecting natural heritage, and educating and encouraging teachers who are especially reluctant to travel will be the issues that will make the greatest contribution to the education on protected areas in terms of protecting natural heritage.