Türkiye'deki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin eğitim ve çalışma koşulları hakkındaki görüşleri

Bu çalışmada, Türkiye'deki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin eğitim ve çalışma ortamlarının internet ortamında, kendi bakış açılarıyla değerlendirilmesi, böylelikle sorunlarının ve beklentilerinin ortaya çıkarılması amaçlandı. Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışma olarak planlanan bu araştırmanın evrenini aile hekimliği uzmanlık öğrencileri, örneklemini internet ve sosyal medya kullanan 434 aile hekimliği uzmanlık öğrencisi oluşturdu. Türkiye'deki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerine dokuz aylık bir süreçte değişik sosyal ağlar ile duyuru yapılarak tez çalışması için veri toplandığı ve kısaca çalışmanın amacı açıklanıp gönüllü olanların verilen linkteki anket formunu doldurmaları istenerek ulaşıldı. Çalışmada iki bölümden oluşan anket formu kullanıldı. İlk bölüm araştırmacılar tarafından hazırlanan 14 sorudan oluşan sosyodemografik bilgiler içermekteydi. İkinci bölüm, daha önce Meram Tıp Fakültesi etik kurulundan onaylı başka bir çalışma için hazırlanan anket formu soruları, Dünya Tıp Eğitimi Federasyonu (DTEF) ana başlıkları, Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi (TUKMOS) önerileri ve benzer çalışmalardan esinlenerek hazırlanan birinci kısmı eğitim, ikinci kısmı çalışma ortamları ile ilgili 25'er ifadeden oluşmaktaydı. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22,0 programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29,26±4,31 (minimum:24 maksimum:51) yıldı. Uzmanlık öğrencilerinin %68,7'si (n=298) 24-29 yaş grubunda ve %70,5'i (n=306) kadındı. Katılımcıların %53,7'si (n=233) çalışma şartlarından dolayı, %21,7'si (n=94) sevgi ve ilgisinden dolayı aile hekimliğini seçmişlerdi. Uzmanlık öğrencilerinin %67,5'i (n=293) eğitim aldığı alanı seçmekten, %73,0'ü (n=317) yaşadığı şehirden memnundu ve %64,1'i (n=278) yeniden seçme şansı olsa yine aile hekimliğini seçmek istediklerini belirtmişlerdi. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%86,9; n=377) makale seminer saatleri gibi eğitimle ilgili faaliyetlerin düzenli olarak yapıldığını, yaklaşık üçte biri teorik eğitimin (%30,2; n=131) ve pratik eğitimin standartlara göre (%30,6; n=133) yeterli olmadığını belirtti. v Katılımcıların %57,1'i (n=248) eğitim aile sağlığı merkezlerinin olmadığını vurguladı. Fiziki koşullarla ilgili olarak asistan hekimlerin yarısından fazlası (%;56,5 n=245) asistan odası, nöbet odası gibi dinlenme ortamlarının yetersiz olduğunu belirtti. Uzmanlık öğrencilerinin yaklaşık yarısı (%44,5'i; n=193) da uzmanlık eğitimini tamamladığımda her koşulda çalışabilecek yeterliliğe sahip olacağıma inanmaktaydı. Tıpta uzmanlık sınavında (TUS) aile hekimliği kariyerini ilk üç sırada tercih edenlerin anabilim dalı değerlendirme puanı (ADDP) (91,68±16,77), dördüncü sıra ve sonrasında tercih edenlerin ADDP'sinden (85,78±19,17) (p=0,008) ve aile hekimliğini seçmiş olmaktan memnun olanların ADDP'si (93,95±16,47) memnun olmayanlardan (72,96±18,95) ve kararsız olanlardan (82,11±16,23) (p<0,001) yüksekti. Çalışma şartlarından (71,10±18,73) ve zorunluluklardan (66,78±17,14) dolayı aile hekimliğini seçenlerin kurum değerlendirme puanı (KDP) sevgisi ve ilgisinden (80,74±19,32) dolayı seçen katılımcılardan düşüktü (p<0,001). Uzmanlık eğitiminden memnuniyet puanı (UEMTP) 36 yaş ve üzerindekilerin (162,87±33,76), 24-29 (162,24± 31,39)(p=0,008) ve 30- 35 yaş grubuna (158,68±38,90) (p=0,005) göre yüksekti. Aile hekimliğini seçmiş olmaktan memnuniyet durumu ile yaşadığı şehirden memnuniyet durumu arasında pozitif yönde korelasyon vardı (r=0,288 ; p=0,001). Sonuç: Katılımcıların yaklaşık üçte ikisi kadındı ve yarısından fazlası çalışma şartlarından dolayı aile hekimliği eğitimini seçmişti. Aile hekimliğini TUS'ta ilk üç sırada tercih edenlerin uzmanlık eğitiminden memnuniyeti daha yüksekti ve büyük çoğunluğu aile hekimliğini seçmekten ve yaşadığı şehirden memnundu. İlginç sonuçlardan birisi de dörtte üçünden fazlası makale, seminer saatleri gibi eğitimle ilgili faaliyetlerin yeterli olduğunu belirtmesine rağmen yaklaşık üçte birinin teorik ve pratik eğitimin yeterli olmadığını belirtmesiydi. Daha ileri düzeyde araştırılması gereken diğer bir önemli sonuç da uzmanlık öğrencilerinin yarısından daha azının eğitimlerini tamamladıklarında her koşulda çalışabilecek yeterlilikte olacaklarına inanmalarıydı. Çalışmadaki bu sonuçların aile hekimliği uzmanlık eğitiminin kurumsal ve ulusal düzeyde gözden geçirilerek, aile hekimliği uzmanlık eğitiminin iyileştirilmesine ve ulusal eğitim standartlarının belirlenmesine katkısı olacağı düşünülebilir. Ancak bu çalışmanın uzmanlık eğitimini değerlendiren en detaylı çalışma olmasına karşın bu konuda yapılacak nitel ve nicel başka çalışmalarla desteklenmesi gerektiği unutulmamalıdır. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, mezuniyet sonrası tıp eğitimi, eğitim ortamı, çalışma koşulları

In this study it is aimed to evaluate training and working environments of family medicine residents in Turkey, in the internet environment from their own perspectives and to reveal problems and expectations in this way. Materials and Method: The population of this study, which was planned as a descriptive and cross-sectional study, consisted of family medicine residents and the sample of 434 family medicine specialization students using the internet and social media. Announcement has been made to family medicine residents in Turkey within a period of nine months from social networks and it was stated that data were collected for a thesis study and the purpose of study was briefly explained. It was requested for those volunteering to fill in the questionnaire form in the link and they were reached in this way. A questionnaire form consisting of two parts was used in the study. The first part contained sociodemographic information consisting of 14 questions prepared by the researchers. Second part was composed of 25 expressions each, relating with training in first section and study environments in second section, inspired by the questionnaire questions prepared for another study previously approved by the ethics committee of Meram Faculty of Medicine, the main topics of the World Medical Education Federation (WFME), the recommendations of the Board of Specialization in Medicine Curriculum Creation and Standart Setting System (TUKMOS) and similar studies. SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22.0 program was used for statistical analysis. Statistical significance was accepted as p <0.05. Results: The mean age of the participants was 29.26±4.31 (minimum:24 maximum:51) years. More than sixty percent (68.7%; n=298) of the residents were in the 24-29 age group and 70.5% (n=306) were women. More than half (53.7%; n=233) of the participants chose family medicine career because of their working conditions and 21.7% (n=94) of them because of their love and interest. Generally residents were satisfied (67.5%; n=293) about their education field choice, 73.0% (n=317) were satisfied with the city they lived in, and 64.1% vii (n=278) of them stated that they would choose family medicine again if they had the chance to. The majority of the participants (86.9%; n=377) stated that activities related to education such as article reading activities and seminars are regularly held, approximately one third of them stated that knowledge education (30.2%; n = 131) and practical training were not sufficient according to the standards (30.6%; n = 133). 57.1% (n = 248) of the participants emphasized that there are no education family health centers. Regarding physical conditions, more than half of the specialized physicians (56.5%; n=245) stated that resting environments such as assistant's room and duty room were insufficient. Nearly half of specialization students believed that when they complete their specialization education, they would have competency to work under any conditions (%44.5'i; n=193). Main department evaluation score (DES) of those selecting family medicine career in the first three rows in medical specialization exam (TUS) was (91.68±16.77) higher than of those selecting in fourth row (85.78±19.17) (p=0.008). DES of those being satisfied with having selected family medicine was (93.95±16.47) higher than those not being satisfied (72.96±18.95) and being not decided (82.11±16.23) (p<0.001). Institutional evaluation score (IES) of those selecting family medicine due to working conditions (71.10±18.73) and difficulties (66.78±17.14) was lower than those selecting due to their love and interest (80.74±19.32) (p<0.001). Total satisfaction score from specialization training (TSSST) of those aged 36 and above (162.87±33.76), was higher than scores of those in age group of 24-29 (162.24±31.39) (p=0.008) and 30-35 (158.68±38.90) (p=0.005). There was a positive correlation between satisfaction with choosing family medicine and satisfaction with the city lived in (r=0.288; p=0.001). Conclusion: About two-thirds of the participants were women, and more than half chose family medicine training due to their working conditions. Those who chose family medicine in the first three places in medical specialization exam (TUS) had higher satisfaction with their specialty education and most of them were satisfied with choosing family medicine and the city they lived in. One of the interesting results was that although more than three-quarters stated that activities related to education such as article reading activities and seminars were sufficient, approximately one-third stated that theoretical and practical training was not sufficient. Another important result that needs to be investigated further was that less than half of the residents believed that when they completed their education, they would be competent to work in all conditions. It can be thought that these results of the study will contribute to the improvement of family medicine specialization training and the determination of national education standards by reviewing the family medicine specialty training at institutional and national level. However, it should not be forgotten that although this study is the most detailed study evaluating the specialty education, it should be supported by other qualitative and quantitative studies to be conducted on this subject. Keywords: Family medicine, post graduate medical education, education environment, working conditions