İslam medeniyetinde vakıf geleneğinin uluslararası ilişkilerdeki etkisi: Türkiye Diyanet Vakfı ve Afganistan örneği

Vakıf kurumu, İslam medeniyetinde toplumsal dayanışmayı güçlendiren ve kamu yararına hizmet eden köklü bir gelenektir. Eğitim, sağlık, sosyal hizmetler ve kültürel faaliyetler gibi alanlarda önemli roller üstlenen vakıflar, aynı zamanda uluslararası ilişkilerde de etkili bir araç olarak öne çıkmaktadır. Toplumlar arası iş birliğini teşvik ederken, yardımlaşma, hoşgörü ve dayanışma gibi değerleri yaygınlaştırmaktadır. Bu çalışma, vakıf geleneğinin uluslararası ilişkiler üzerindeki etkisini ele alarak, Türkiye Diyanet Vakfı’nın (TDV) Afganistan’daki faaliyetleri üzerinden bir değerlendirme yapmaktadır. TDV, Afganistan'da eğitim, kültür ve sosyal hizmetler alanlarında gerçekleştirdiği projelerle sadece yerel halkın refahına katkıda bulunmakla kalmayıp, aynı zamanda Türkiye ile Afganistan arasındaki kültürel ve diplomatik bağları da güçlendirmektedir. Araştırma, vakıf kurumlarının uluslararası düzeyde toplumları birbirine yakınlaştırma, insani yardımı sürdürülebilir hale getirme ve devletler arası ilişkileri pekiştirme süreçlerindeki rolünü incelemektedir. Türkiye Diyanet Vakfı örneği üzerinden yapılan analizler, vakıfların sadece yerel kalkınmaya değil, aynı zamanda küresel ölçekte barış, dayanışma ve diplomasiye de katkı sağladığını ortaya koymaktadır.

The waqf institution is a deep-rooted tradition in Islamic civilization that strengthens social solidarity and serves the public good. It plays a significant role in education, healthcare, social services, and cultural activities while also functioning as an effective tool in international relations by fostering cooperation and promoting values such as mutual assistance, tolerance, and solidarity. This study examines the impact of the waqf tradition on international relations through the case of the Turkish Diyanet Foundation (TDV) in Afghanistan. TDV’s initiatives in education, healthcare, and social services contribute not only to the well-being of the local population but also to strengthening cultural and diplomatic ties between Turkey and Afghanistan. The research highlights the role of waqf institutions in bringing societies closer together, ensuring the sustainability of humanitarian aid, and enhancing intergovernmental relations. The analysis of the TDV case demonstrates that waqfs contribute not only to local development but also to global peace, solidarity, and diplomacy.