EKC hipotezi çerçevesinde enerji piyasası ile enerji, çevre ve ekonomi ilişkisi: Avrupa Birliği ve Türkiye için panel veri analizi

Fosil enerji kaynaklarının kullanımı çevresel tahribata sebep olmakta ve küresel ısınma sorununu tetiklemektedir. Diğer taraftan ülkelerin ekonomik kalkınma seviyelerini yükseltebilmeleri için enerji kaynaklarını kullanmaları gerekmektedir. Enerji ihtiyacının artması gelişmişlik seviyesinin ilerlediğini gösteren bir faktördür. Fakat enerji ihtiyacını yerel kaynakları ile karşılama konusunda yeterli kaynağa sahip olmayan ülkeler ithalat yoluyla bu ihtiyacını gidermeye çalışmaktadır. Bu durumda da ülkelerin enerji maliyetleri de yükselmektedir. Bu çalışmada enerji, ekonomi ve çevre arasındaki ilişkiyi AB üye ülkeleri ve birliğe aday ülke olan Türkiye özelinde irdelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi’nin geçerliliğini ortaya koymak hedeflenmiştir. Çalışmanın teorik kısmında enerji kaynakları, bu kaynakların piyasadaki durumu incelenmiştir. Ardından enerji, çevre ve ekonomi ilişkisinden bahsedilerek Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi üzerinde durulmuştur. Hipotezin geçerliliğine dair literatür incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın hedefine yönelik olarak yapılan ön testler sonucunda panel veri analizinin yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan inceleme kapsamında araştırmanın amaç ve hedeflerine uygun olacak şekilde bağımlı ve bağımsız değişkenler belirlenerek hipotezler oluşturulmuştur. Çalışmada Ortalama Grup Dinamik En Küçük Kareler (DOLSMG) Tahmincisi ile model tahmin edilmiştir. Araştırma sonucunda enerjiden kaynaklanan CO2 emisyonlarının, nüfusun, enerji ithalatına bağımlılık oranının ve fosil yakıt tüketiminin ekolojik ayak izini artırdığı sonucuna ulaşılırken yenilenebilir enerji tüketiminin ekolojik ayak izini azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi’nin geçerliliği kabul edilmiştir.

The use of fossil energy resources causes environmental destruction and triggers the problem of global warming. On the other hand, countries need to use energy resources in order to increase their level of economic development. The increase in the need for energy is a factor indicating that the level of development is progressing. However, countries that do not have sufficient resources to meet their energy needs with their local resources try to meet this need through imports. In this case, energy costs of countries also increase. In this study, it is aimed to examine the relationship between energy, economy and environment in EU member states and Türkiye as a candidate country for the union. For this purpose, it is aimed to reveal the validity of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis. In the theoretical part of the study, energy resources and the situation of these resources in the market are analyzed. Then, the relationship between energy, environment and economy is mentioned and the Environmental Kuznets Curve Hypothesis is emphasized. A literature review was conducted on the validity of the hypothesis. As a result of the preliminary tests for the objective of the study, it was decided to conduct panel data analysis. Within the scope of the analysis, hypotheses were formulated by determining the dependent and independent variables in accordance with the aims and objectives of the study. In the study, the model was estimated with the Dynamic Least Squares Mean Group (DOLSMG) Estimator. As a result of the research, it was concluded that CO2 emissions from energy, population, energy import dependency ratio and fossil fuel consumption increase the ecological footprint, while renewable energy consumption decreases the ecological footprint. Finally, the validity of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis is accepted.