Ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik algıları: Konya ili Çumra ilçesi örneği

Çevre sorunları, günümüzün en önemli problemlerinden biri haline gelmiştir. Bu durum teknolojinin gelişimi ve nüfusun artmasıyla oluşan atıkların çoğalmasına bağlıdır. Giderek hızlanan küresel ısınma ve iklim değişikliği ile buna bağlı olarak ortaya çıkan orman yangınları gibi sebepler çevre sorunlarını göz ardı edilemez boyuta getirmiştir. Sorunların önlenmesi veya daha kontrollü bir hale getirilmesi için toplumun bilinçlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bunun en etkili yolu eğitimdir. Bu konuda öncelikle öğrencilerin eğitilmesi ise en önemli adımdır. Bu araştırma, öğrencilerin çevre sorunları konusundaki mevcut bilgilerini tespit edip uzmanlar tarafından gerekli düzenlemenin yapılması için önemlidir. Yapılan bu araştırmada öğrencilerin algılarını ölçmek için fenomenoloji (olgubilim) yöntemi kullanılmıştır. Öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algıları çizdikleri resimler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya Konya’nın Çumra ilçesinde bulunan bir ortaokuldan 85 öğrenci katılmıştır. Bu öğrenciler ilköğretim ikinci kademeden seçilmiştir. Toplanan resimler cinsiyete, sınıf düzeyine, sosyo-ekonomik gelir düzeyine ve öğrencinin ikamet ettiği yere göre kategorize edilmiştir. Ayrıca resimler; hava kirliliği, toprak kirliliği ve su kirliliği şeklinde temalarına ayrılmıştır. Her bir tema kendi içerisinde incelenmiş ve ayrıntılarıyla araştırmada aktarılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuca göre öğrenciler en çok çöp veya atık çizimleri yapmışlardır. En fazla çeşitlilikte çizim yaptıkları tema hava kirliliği olurken neredeyse tamamının çizim yaptığı tema toprak kirliliği olmuştur. Su kirliliği temasında ise çizim yapan öğrenci sayısının azlığı dikkat çekmiştir. Sınıf seviyesi arttıkça yapılan çizimlerin çeşidi ve sayısı da artmıştır. Buradan yola çıkarak sınıf seviyesi arttıkça öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algılarının da genellikle arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha fazla çevre sorunu hakkında çizim yaptıkları bulunmuş ve kız öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algısının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sosyo-ekonomik gelir düzeyi yüksek olan öğrencilerin çizimlerinin gelir düzeyi düşük olan öğrencilerin çizimlerine göre daha fazla olduğu sonucuna ulaşılarak sosyo-ekonomik gelir düzeyi arttıkça öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algılarının da genellikle yükseldiği yorumu yapılmıştır. Erkek öğrencilerden ailesinin yanında yaşayan öğrencilerin yaptığı çizimlerin özel yatılı kursta yaşayan öğrencilere göre daha çok olduğu sonucuna bakılarak ise ailesinin yanında yaşayan öğrencilerin çevre kirliliğine yönelik algılarının daha yüksek olduğu yönünde sonuç ortaya çıkmıştır.

Environmental issues have become one of the most significant problems in today's world. The development of technology and the increase in population, leading to a rise in waste production, have contributed to this situation. The accelerating rate of global warming, climate change, and related causes such as forest fires have made environmental issues impossible to ignore. To prevent these problems or manage them in a more controlled way, it is crucial for society to become more conscious. The best way to achieve this is through education. Educating students on this topic is the most important step. This research is significant for identifying students' current knowledge of environmental issues and for the necessary adjustments to be made by experts. In this research, the phenomenology method was used to measure students' perceptions. The perceptions of students regarding environmental issues were gathered through their drawings. 85 students from a middle school in the Çumra district of Konya participated in the study. These students were selected from the second stage of primary education. The collected drawings were categorized based on gender, grade level, socioeconomic status, and the student's place of residence. Additionally, the drawings were divided into themes such as air pollution, soil pollution, and water pollution. Each theme was examined in detail, and the findings were presented in the study. According to the results of the research, students mostly drew trash or waste. The theme with the most diverse drawings was air pollution, while almost all students drew about soil pollution. It was noteworthy that fewer students drew about water pollution. As the grade level increased, the variety and number of drawings also increased. Based on this, it can be concluded that as students' grade levels increase, their perceptions of environmental issues also grow. It was found that female students made more drawings related to environmental issues compared to male students, leading to the conclusion that female students have a higher perception of environmental problems. Students from higher socio-economic backgrounds were found to make more drawings than those from lower socio-economic backgrounds, suggesting that as socio-economic status increases, students' awareness of environmental issues also rises. Finally, it was concluded that students who lived with their families made more drawings than those living in private boarding schools, indicating that students living with their families had higher perceptions of environmental issues