Vakfiyelere göre Beylikler dönemi Turgutoğulları

Dediği Sultan’a intisap eden Turgut-Bayburt oymakları, Anadolu coğrafyası Moğol İstilasına uğramadan önce Horasan’dan göç ederek Konya’ya yerleştirilmiştir. Daha sonra Türkiye Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubat tarafından muhtemelen Karamanoğulları ile birlikte Ermenek tarafına iskân edilmiştir. Karamanoğulları ile birlikte Türkiye Selçukluları ve Moğollara sonra Osmanlılara karşı mücadele etmişlerdir. Turgutoğullarının askeri kanadı, Karamanoğullarının ordu komutanlığı ve baş vezirlik görevlerini yürütmüşlerdir. Karamanoğlu Beyliği’nin yıkılmasına kadar onların yanından ayrılmamış, dost oldukları ile dost, düşman oldukları ile düşman olmuşlardır. Turgutoğulları Osmanlı kaynaklarında yaptıkları eserlerden çok Osmanlıya karşı isyanlarıyla öne çıkarılmıştır. İsyankâr tavırlarıyla bilinen bu beyliğin liderleri ve kadınlarının yaptığı eserler ve vakıflar oldukça önemlidir. Dönemin karmaşık ortamında başta Konya merkez olmak üzere Ilgın, Kadınhanı ve Seydişehir’de eserler yapmış, buralar için de vakıflar tesis etmişlerdir. Çalışmada “Turgutoğullarının Kökeni, Anadolu’ya İskânı ve Beylikler Dönemi Mücadeleleri” başlığı altında Turgut kelimesinin kaynaklardaki yazımı ve anlamı, Turgutluların Moğol ya da Türkmen olduklarına dair görüşler dile getirilerek bir sonuca varılmıştır. Yine Turgutoğullarının Konya’ya iskânı, Karamanoğullarına tabi olarak Osmanlı ile mücadesi, Osmanlı Dönemi’nde atçekenlik statatüsüne dâhil olmaları anlatılmıştır. Sonra kaynaklarda geçen Turgutoğullarının isimleri tespit edilerek bir şecere çıkarılmıştır. Son olarak da “Turgutoğulları Vakıfları ve Vakfiyeleri” başlığı altında Turgutoğlu yöneticileri ile kadınlarının yaptığı vakıflar ve vakfiyeler incelenmiştir.

The Turgut-Bayburt clans, who were affiliated with Dedigi Sultan, settled in Konya by migrating from Horasan, before Anatolian geography had been invaded by the Mongols. Later, these clans probably settled in Ermenek region together with the Karamanogullari upon the decision of Aladdin Keykubad, the Sultan of Turkey Seljuk. They fought first against the Turkey Seljuks and the Mongols and later on against the Ottomans, acting together with the Karamanogullari. They served as the military wing of the Turgutogullari, the army commander and the vizier of the Karamanogullari. They did not leave the Karamanoglu Principality until its collapse, and became friends with its friends and enemies of its enemies. In the Ottoman sources, the Turgutogullari were emphasized by their revolts against the Ottomans rather than their works. Works and foundations of the leaders and women of this Principality known to be rebellious are very important. They built works in Konya, Ilgin, Kadinhani and Seydisehir, and built foundations for these places during the period of political disorder. In this study, under “Turgutogullari’s Origin, Their Settlement to Anatolia and Struggle The Period Of Beyliks”, a conclusion was made providing the views about the writing of the word “Turgut” in the sources and the opinions about the Turgutogullari whether they were Mongols or Turkmen. Also, Turgutogullari’s settlement to Konya, their struggles with the Ottoman under the suzerainty of the Karamanogullari, and their participation in the atcekenlik statute during the Ottoman period were explained. Then, a genealogy was made identifying the names of the Turgutogullari in the sources. Finally, under “Foundations and Endowments of the Turgutogullari”, the foundations and endowments made by the Turgutoglu leaders and women were examined.