Hamarta, ErdalRenkliçağlayan, Nazlı2026-08-212026-08-2120252025Renkliçağlayan, N. (2025). Ortaokul öğrencilerinde öz düzenleme temelli akran zorbalığı önleme programının etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.https://hdl.handle.net/20.500.12452/20320Yüksek Lisans TeziBu araştırmada, Öz-düzenleme Temelli Akran Zorbalığı Önleme Psikoeğitim Programı’nın ortaokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örnekleminin belirlenmesi amacıyla bir devlet okulunda 2024-2025 Eğitim- Öğretim yılında 5.sınıfa devam eden 340 öğrenciye Ergenlerde Öz-düzenleme Becerileri Ölçeği, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği- Çocuk Formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen sonuçlarda akran zorbalığı puanı yüksek, öz-düzenleme becerileri puanları düşük olan ve öğretmen görüşlerinde sıklıkla zorbalık davranışlarında bulunduğu belirtilen öğrencilerden çalışma grupları oluşturulmuştur. Bu ölçütlerden yola çıkılarak 12 kişilik deney ve 12 kişilik kontrol grubu oluşturulmuştur. Deney grubuna araştırmacı tarafından hazırlanan 10 oturumluk Öz-düzenleme Temelli Akran Zorbalığı Önleme Programı haftada bir kez olacak şekilde uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Psikoeğitim programının tamamlanmasından sonra her iki gruba Ergenlerde Özdüzenleme Becerileri Ölçeği ve Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği- Çocuk Formu son test uygulaması yapılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının denkliğini belirlemek için kullanılan analizlerden itibaren SPSS 27.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Veriler, tüm alt boyutlarda normal dağılımın sağlanamamasından dolayı nonparametrik testler ile analiz edilmiştir. Mann- Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar istatistik analizleriyle elden edilen bulgulara göre deney ve kontrol grupları arasında öz-düzenleme başarısı ve öz-düzenleme toplam puanlarında deney grubu lehine pozitif yönlü anlamlı bir fark elde edilmiştir. Araştırma verilerinden elde edilen sonuçlardan bir kısmı da akran zorbalığına ilişkin olmuştur. Bulgular deney grubunda kontrol grubuna göre fiziksel zorbalık, söylenti çıkarma ve yayma ile toplam zorbalık puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğunu, sözel zorbalık, dışlama ve eşyalarına zarar verme alt boyutlarında deney grubu lehine azalma olmasına rağmen kontrol grubuyla arasında anlamlı bir fark oluşmadığını göstermiştir. Psikoeğitim programının sonlandırılmasından bir ay sonra deney ve kontrol gruplarına izleme testi uygulanmıştır. İzleme testi ile son test ölçümlerinin karşılaştırılmasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Çalışmada programın etkililiğine dair daha derinlemesine bilgi elde etmek amacıyla deney grubu öğrencileriyle görüşmeler gerçekleştirilmiş, öğrencilerin programa ilişkin değerlendirmelerinden elde edilen bulgular öğrencilerde öz düzenleme becerilerinde gelişme olduğunu ve zorbalık ile ilgili stratejilerde olumlu değişimler meydana geldiğini ortaya koymuştur. Araştırmanın sonuçları Öz-düzenleme Temelli Akran Zorbalığı Önleme Programı’nın, ortaokul öğrencilerinde öz-düzenleme becerilerini arttırmada ve zorbalık davranışlarını azaltmada anlamlı etkiye sahip bir psikoeğitim programı olduğunu göstermiştir.This study aims to examine the effect of the Self-Regulation-Based Peer Bullying Prevention Psychoeducation Program on middle school students. To determine the sampling of the study, the Adolescent SelfRegulation Scale, Peer Bullying Identification Scale-Child Form and the personal information form developed by the researcher were applied to 340 students attending the 5th grade in a public school in the 2024-2025 academic year. Participants with high peer bullying scores, low self-regulation skill scores, and students who were reported to frequently engage in bullying behaviors in teachers’ opinions were included in the study groups. On the basis of the criteria, an experimental group of 12 participants and a control group of 12 participants were formed. A 10- session self-regulation-based peer bullying prevention program prepared by the researcher was applied to the experimental group once a week, while the control group did not receive any intervention. Following the completion of the psychoeducation program, both groups were administered the Self-Regulation Skills Scale for Adolescents and the Peer Bullying Identification Scale-Child Form post-test. In all analyses of the study, SPSS 27.0 statistical program was used to determine the equivalence of the experimental and control groups. Data were analyzed with non- parametric comparisons due to the lack of normal distribution in all sub-dimensions. According to the findings obtained with Mann-Whitney U and Wilcoxon Signed Ranks statistical analyses, a positive and significant difference in favor of the experimental group was obtained between the experimental and control groups in terms of self-regulation success and total self-regulation scores. Some of the results obtained from the research data were also related to peer bullying. The findings indicated that there was a statistically significant decrease in the scores of physical bullying, starting and spreading rumor, and total bullying in the experimental group compared to the control group, and although there was a decrease in favor of the experimental group in the sub-dimensions of verbal bullying, exclusion, and damaging belongings, there was no significant difference between the experimental and control groups. A follow-up test was applied to the experimental and control groups one month after the termination of the psychoeducation program. It was observed that there was no significant difference in the comprasion of the follow-up test and post-test measurements. In order to obtain more in-depth information about the effectiveness of the program, interviews were conducted with students in the experimental group. The findings obtained from the students' evaluations of the program revealed that there was an improvement in self-regulation skills and positive changes in strategies related to bullying. The results of the study reveal that the Self-Regulation Based Peer Bullying Prevention Program is a psychoeducational program that has a significant effect in increasing selfregulation skills and reducing bullying behaviors in middle school students.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessAkran ZorbalığıOrtaokulÖz DüzenlemePsikoeğitimZorbaPeer BullyingMiddle SchoolSelf-RegulationPsychoeducationBullyMaster Thesis