Kılıç, SeldaErtul, Ayşe Betül2026-06-302026-06-3020262026Ertulo, A. B. (2026). İklim değişikliği konusunda lise öğrencilerinin bilişsel yapılarının belirlenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Konya.https://hdl.handle.net/20.500.12452/20159Bu çalışmanın amacı,12. sınıf öğrencilerinin iklim değişikliği kavramına yönelik bilişsel yapılarını incelemektir. Çalışma grubunu Konya ilindeki iki devlet okulundan 85 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin iklim değişikliği kavramını zihinlerinde nasıl yapılandırdıkları, sahip oldukları bilgi düzeyleri ve bu konuya ilişkin olası kavram yanılgıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizi yaklaşımı temel alınarak yürütülmüştür. Bu bağlamda öğrencilerin bilişsel yapılarını ve kavramlar arası ilişkileri ortaya çıkarmada etkili olduğu kabul edilen kelime ilişkilendirme testi, çizme-yazma tekniği ve açık uçlu sorular veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler, öğrencilerin iklim değişikliği kavramına ilişkin bilgi yapılarının çoğunlukla yüzeysel ve yetersiz olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin orta düzeyde bir kısmının iklim değişikliği, küresel ısınma, kuraklık, sera gazı ve sıcaklık kavramları arasında ilişki kurduğu fakat sera gazı etkisi ve karbondioksit kavramlarının orta düzeyde ilişkilendirdikleri belirlenmiştir. Ayrıca, çizim ve yazılı anlatımlar incelendiğinde, öğrencilerin kavramları bütün olarak değil çoğunlukla tek boyutlu ve günlük yaşam deneyimlerine dayalı ifadeler kullanarak açıkladıkları görülmüştür. Öğrenciler iklim değişikliğini bilişsel yapılarında iklimsel açıdan yapılandırdıkları, sebeplerini özellikle fosil yakıt çerçevesinde ve etkilerini doğal sistemler açısından değerlendirdikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin insan faktörünün etkisi ve iklim değişikliği arasında ilişkiyi çok düşük oranda belirttikleri ortaya çıkarılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin iklim değişikliği konusundaki bilişsel yapılarını geliştirmek için daha bütüncül, disiplinler arası ve uygulamaya dayalı öğretim yaklaşımlarına ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, iklim değişikliği eğitiminin mevcut durumuna ışık tutmakta ve öğrencilerin bilimsel kavramları doğru ve anlamlı bir şekilde yapılandırabilmeleri için öğretim süreçlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.The aim of this study is to examine the cognitive structures of 12th grade students regarding the concept of climate change. The study group consists of 85 students from two public schools in the province of Konya. It was attempted to reveal how students structure the concept of climate change in their minds, their level of knowledge, and possible misconceptions related to this subject. The research was conducted based on the content analysis approach, which is one of the qualitative research methods. In this context, the word association test, drawing-writing technique, and open-ended questions, which are considered effective in revealing students' cognitive structures and the relationships between concepts, were used as data collection tools. The obtained data indicate that students' knowledge structures regarding the concept of climate change are mostly superficial and insufficient. It was determined that a moderate proportion of students established relationships among the concepts of climate change, global warming, drought, greenhouse gas, and temperature; however, they associated the concepts of greenhouse effect and carbon dioxide at a moderate level. In addition, when the drawings and written expressions were examined, it was observed that students explained the concepts not as a whole, but mostly through one-dimensional expressions based on daily life experiences. It was determined that students structured climate change in their cognitive frameworks mainly in climatic terms, considered its causes particularly within the framework of fossil fuels, and evaluated its effects in terms of natural systems. It was also revealed that students mentioned the relationship between human factors and climate change at a very low rate. The findings of the study reveal that more holistic, interdisciplinary, and practice-based teaching approaches are needed in order to improve students' cognitive structures regarding climate change. In conclusion, this study sheds light on the current state of climate change education and emphasizes that teaching processes need to be reorganized so that students can construct scientific concepts accurately and meaningfully.trinfo:eu-repo/semantics/openAccess: Biyoloji Eğitimiİklim DeğişikliğiBilişsel YapıBiology EducationClimate ChangeCognitive StructureMaster Thesis1008518