Küçükceran, HaticeAl, Merve Kerime2026-02-122026-02-1220252025Al, M. K. (2025). Polikistik Over Sendromunda sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin enflamatuar belirteçlere etkisi: Olgu – kontrol çalışması. (Yayınlanmamış tıpta uzmanlık tezi) Necmettin Erbakan Üniversitesi, Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Konyahttps://hdl.handle.net/20.500.12452/19952Amaç: Polikistik Over Sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda sık görülen, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin klinik seyrinde rol oynadığı kompleks bir hastalıktır. PKOS’un kronik düşük dereceli inflamasyonla ilişkili olduğu gösterilmiş olup, tam kan sayımından türetilen inflamatuar belirteçler son yıllarda hastalığın değerlendirilmesinde pratik ve düşük maliyetli göstergeler olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışma, PKOS'lu kadınlar ile sağlıklı kontroller arasında sağlıklı beslenme tutumu, fiziksel aktivite düzeyi ve hematolojik inflamatuar belirteçlerin karşılaştırılmasını ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Gereç ve yöntem: Bu vaka-kontrol tipindeki çalışma, Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yürütüldü. Vaka grubunu Rotterdam kriterlerine göre PKOS tanısı almış 18-40 yaş arası kadınlar, kontrol grubunu bilinen kronik hastalığı olmayan sağlıklı kadınlar oluşturdu. Gruplar, yaş ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) değerleri benzer olacak şekilde eşleştirildi. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan ve üç bölümden oluşan anket formu (sosyodemografik bilgi formu, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) ve Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketi) ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Katılımcıların Beyaz küre (BK), nötrofil, lenfosit, monosit, platelet sayıları ve MPV değerleri not edildi. Bu veriler kullanılarak Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLO), Platelet/Lenfosit Oranı (PLO), Lenfosit/Monosit Oranı (LMO), Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi (Sİİ) ve Sistemik İnflamatuar Yanıt İndeksi (SİRİ) hesaplandı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 90 PKOS’lu ve 166 sağlıklı kadın (kontrol grubu) olmak üzere toplam 256 kadın dahil edildi. Tüm katılımcıların yaş ortalaması 26,81±5,33 yıl; PKOS’luların yaş ortalaması 27,27±4,97 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması 25,97±5,86 yıldı. Kontrol grubu ile PKOS grubunun eğitim ve çalışma durumları arasında anlamlı fark vardı. PKOS’luların %60’ı; kontrol grubunun %72,2’si üniversite mezunuydu (p=0,034). PKOS grubunun 34,4’ü çalışıyor iken kontrol grubunun %58,4’ü çalışıyordu (p<0,001). Gruplar arasında gelir düzeyi ve çocuk sahibi olma durumları açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). PKOS’lu kadınların %22,2’si, kontrol grubu kadınların %10,8’i sigara kullanıyordu (p=0,024). PKOS grubunda BKİ ortalaması 26,29±6,05 kg/m²; kontrol grubunda ise 25,07±4,22 kg/m² (min=19,30 maks=54,10) idi (p>0.05). PKOS grubunun BK (7,58±1,43 10³/uL) ve nötrofil (4,46±1,12 10³/uL) düzeyi kontrol grubunun BK (7,08±1,51 10³/uL) ve nötrofil düzeyinden (4,13±1,22 10³/uL) anlamlı derecede daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0,011, p=0,038). Diğer belirteçler açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). PKOS’lu kadınlarda sağlıklı beslenme tutumu (70,40±12,34), beslenme bilgi düzeyi (18,97±4,56) ve fiziksel aktivite düzeyi kontrol grubunun sağlıklı beslenme tutumu (73,88±10,40), beslenme bilgi düzeyi (20,71±3,81) ve fiziksel aktivite düzeyine kıyasla daha düşük olmakla birlikte (sırasıyla p=0,017, p=0,001, p=0,021), bu değişkenler ile hematolojik inflamatuar indeksler arasında genel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmedi (p>0,05). Sonuç: PKOS'lu kadınlarda sağlıklı beslenme tutumu, beslenme bilgi düzeyi ve fiziksel aktivite düzeyi sağlıklı kadınlardan anlamlı derecede düşük; BK ve nötrofil düzeyleri ise daha yüksek bulundu. PKOS’lu kadınlarda BK ve nötrofil düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre daha yüksek olması PKOS’un düşük dereceli inflamatuar yapısını destekler niteliktedir. Sağlıklı beslenme tutumu ve fiziksel aktivite düzeyi ile hematolojik inflamatuar indeksler arasında her iki grupta da genel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Bu çalışma, PKOS'lu kadınlarda sağlıklı beslenme tutumu ve fiziksel aktivite düzeyinin hematolojik inflamatuar indekslerle ilişkisini inceleyen ilk çalışmalardan biri olması açısından literatüre özgün katkı sağlamaktadır. Birinci basamakta düzenli BKİ izlemi, beslenme ve fiziksel aktivite danışmanlığının güçlendirilmesi ve yaşam tarzı değişikliklerinin desteklenmesi; PKOS’un inflamatuar ve metabolik sonuçlarının azaltılmasına katkı sağlayabilir.Aim: Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) is a complex disorder commonly seen in women of reproductive age, in which healthy nutrition and physical activity play a role in its clinical course. PCOS has been shown to be associated with chronic low-grade inflammation, and inflammatory markers derived from complete blood counts have recently gained attention as practical and low-cost indicators for evaluating the disease. This study aims to compare healthy eating habits, physical activity levels, and hematological inflammatory markers between women with PCOS and healthy controls, and to evaluate the relationships between these variables. Materials and Methods: This case-control study was conducted at Necmettin Erbakan University (NEÜ) Faculty of Medicine Hospital. The case group consisted of women aged 18-40 diagnosed with PCOS according to Rotterdam criteria, while the control group consisted of healthy women with no known chronic diseases. The groups were matched for age and Body Mass Index (BMI) values. Data were collected through face-to-face interviews using a questionnaire form (sociodemographic information form, Healthy Eating Attitude Scale (HEAS), and Physical Activity Questionnaire for Primary Care) prepared by the researchers and consisting of three sections. Participants' white blood cell (WBC), neutrophil, lymphocyte, monocyte, platelet counts, and MPV values were recorded. Using these data, the Neutrophil/Lymphocyte Ratio (NLR), Platelet/Lymphocyte Ratio (PLR), Lymphocyte/Monocyte Ratio (LMR), Systemic Immune Inflammation Index (SII), and Systemic Inflammatory Response Index (SIRI) were calculated. A p<0.05 value was considered statistically significant. Results: The study included a total of 256 women, comprising 90 women with PCOS and 166 healthy women (control group). The mean age of all participants was 26.81±5.33 years; the mean age of women with PCOS was 27.27±4.97 years, and the mean age of the control group was 25.97±5.86 years. There was a significant difference between the control group and the PCOS group in terms of education and employment status. Sixty percent of women with PCOS and 72.2% of the control group were university graduates (p=0.034). Thirty-four point four percent of the PCOS group was employed, while 58.4% of the control group was employed (p<0.001). No significant differences were found between the groups in terms of income level and childbearing status (p>0.05). 22.2% of women with PCOS and 10.8% of women in the control group were smokers (p=0.024). The mean BMI in the PCOS group was 26.29±6.05 kg/m²; in the control group, it was 25.07±4.22 kg/m² (min=19.30 max=54.10) (p>0.05). The PKOS group's WBC (7.58±1.43 10³/uL) and neutrophil (4.46±1.12 10³/uL) levels were significantly higher than the control group's WBC (7.08±1.51 10³/uL) and neutrophil levels (4.13±1.22 10³/ uL) (p=0.011 and p=0.038, respectively). No significant differences were found between the two groups in terms of other markers (p>0.05). Healthy eating attitudes (70.40±12.34), nutritional knowledge level (18.97±4.56), and physical activity level in women with PCOS were lower than the healthy eating attitudes (73.88±10.40), nutritional knowledge level (20.71±3.81), and physical activity level of the control group (p=0.017, p=0.001, p=0.021, respectively). However, no significant relationship was generally determined between these variables and hematological inflammatory indices (p>0.05). Conclusion: Women with PCOS had significantly lower healthy eating attitudes, nutritional knowledge levels, and physical activity levels compared to healthy women; their BK and neutrophil levels were found to be higher. The higher BK and neutrophil levels in women with PCOS compared to healthy controls support the low-grade inflammatory nature of PCOS. No significant relationship was generally found between healthy eating habits and physical activity levels and hematological inflammatory indices in either group. This study contributes to the literature as one of the first to examine the relationship between healthy eating habits and physical activity levels and hematological inflammatory indices in women with PCOS. Regular BMI monitoring, strengthening nutrition and physical activity counseling, and supporting lifestyle changes at the primary care level may contribute to reducing the inflammatory and metabolic consequences of PCOS.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessPolikistik Over SendromuHematolojik inflamatuar belirteçlerSağlıklı beslenme tutumuFiziksel aktivitePolycystic Ovary SyndromeHematological inflammatory markersHealthy eating habitsPhysical activitySpecialist Thesis986617