Aras, AhmetBilgin, Gülhan2026-04-062026-04-0620252025Bilgin, G. (2025). Tibet Budizminde hac. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.https://hdl.handle.net/20.500.12452/19969Yüksek Lisans TeziÇalışmamız, Tibet Budizm’inde hac geleneğini bireysel manevi bir pratik olmanın ötesinde, Tibet kimliğinin korunması ve sürdürülmesindeki merkezi rolü üzerinden araştırmaktadır. Budizm'in Hindistan'dan Tibet'e uzanan tarihsel yolculuğu, Budist haccının Tibet kültürü ve yerel Bon diniyle etkileşimi sonucunda nasıl boyut değiştirdiği değerlendirilmiştir. Neredeyse her bir metrekaresi farklı bir manevi anlatının ve Çin işgaline karşı direnişin sembolü haline getirilmiş olan Tibet coğrafyası, hac ritüelleri üzerinden okunmaya çalışılmıştır. Budizm'in Tibet'e girişi, inanç esasları ve mezhepleri; Tibet'in kendine özgü tarihi, coğrafi ve kültürel özellikleri, haccın temelini oluşturan dini ve kültürel çerçeveyi sağlamak amacıyla ele alınmaktadır. Haccın kökenleri ve tarihsel gelişimi incelenirken, Tibet Budizm’ine entegrasyonu ve bu süreçte kazandığı özgün anlamlar detaylandırılmıştır. Dağlar, göller, mağaralar ve "gizli topraklar” gibi kutsal mekanlara yapılan hac ziyaretleri, tavaf, dua mantra, tesbih, dua çarkı ve dua bayrakları gibi ritüel unsurlarıyla birlikte, Öğrencinin Adı Soyadı Gülhan BİLGİN Numarası 22810201189 Ana Bilim / Bilim Dalı Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı Programı Tezli Yüksek Lisans Tez Danışmanı Doç. Dr. Ahmet ARAS Tezin Adı Tibet Budizminde Hac v Tibetlilerin kutsal coğrafyaya bakış açısı ve hac ritüelinin derin sembolizmi analiz edilmiştir. Tibet Budizm’inde hac, bireysel kurtuluş arayışının yanı sıra, Tibet halkının kolektif hafızasını diri tutan, ortak kültürel ve dini değerlerini pekiştiren, ulusal bilinci güçlendiren bir direniş ve kimlik aktarımı aracıdır. Özellikle Çin işgali sonrası hac ritüelleri, sürgün ve baskı koşullarında Tibetlilerin kimliklerini muhafaza etmeleri ve gelecek nesillere aktarmaları için hayati bir rol oynamıştır. Hac seyahatlerinin tarihsel dönüşümü ve Kalachakra inisiyasyonu gibi çağdaş hac etkinlikleri, bu kimlik koruma ve aktarım sürecinin dinamiklerini gözler önüne sermektedir. Bu tez, hac uygulamasını dinler tarihi biliminin perspektifiyle ele alarak, onun Tibet kimliğinin korunması ve sürdürülmesindeki vazgeçilmez yerini vurgulamaktadır.This master's thesis explores the pilgrimage tradition within Tibetan Buddhism, moving beyond its individual spiritual practice to examine its central role in preserving and sustaining Tibetan identity. The study traces Buddhism's historical journey from India to Tibet, assessing how Buddhist pilgrimage transformed through its interaction with Tibetan culture and the indigenous Bon religion. It analyzes the Tibetan landscape, where nearly every square meter has become a symbol of both spiritual narrative and resistance against Chinese occupation, by examining its pilgrimage rituals. To establish the foundational religious and cultural context for pilgrimage, the thesis delves into the introduction of Buddhism to Tibet, its core tenets, and its various sects, alongside Tibet's unique historical, geographical, and cultural characteristics. It examines the origins and historical development of pilgrimage, detailing its integration into Tibetan Buddhism and the distinctive meanings it acquired during this process. The study explores pilgrimages to sacred sites like mountains, lakes, caves, and Author’ s Name and Surname Gülhan BİLGİN Student Number 22810201189 Department Philosophy and Religious Sciences / History of Religions Study Programme Master’s Degree (M.A.) Supervisor Doç. Dr. Ahmet ARAS Title of the Thesis/Dissertation Pilgrimage in Tibetan Buddhism vii "hidden lands" (beyül), and analyzes the profound symbolism of these rituals and the Tibetans' perception of their sacred geography, including elements such as circumambulation (kora), mantra recitation, rosaries (mala), prayer wheels (mani khorlo), and prayer flags (lungta). A central argument of this work is that pilgrimage in Tibetan Buddhism, beyond the individual pursuit of liberation, acts as a vital tool for keeping the collective memory of the Tibetan people alive, reinforcing shared cultural and religious values, and strengthening national consciousness as a means of both resistance and identity transmission. Particularly under the conditions of exile and oppression following the Chinese occupation, pilgrimage rituals have been crucial in enabling Tibetans to preserve their identity and pass it on to future generations. The historical evolution of pilgrimage journeys and contemporary events like the Kalachakra initiation reveal the dynamic nature of this identity preservation and transmission process. By examining the practice of pilgrimage through the lens of the history of religions, this thesis emphasizes its indispensable place in the preservation and continuity of Tibetan identity.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessBon DiniHacKailash DağıTibet BudizmiTibet Etnik KimliğiBon ReligionPilgrimageMount KailashTibetan BuddhismTibetan Ethnic IdentityMaster Thesis